ออกอากาศ : วันที่ 19 พฤศจิกายน 2549  เวลา 13.50 น. (โดยประมาณ) ณ สถานีโทรทัศน์สีกองทัพบกช่อง 7
เรื่อง: เยื่อบุมดลูกเจริญผิดที่
บทคัดย่อ:

          ทุกครั้งที่มีประจำเดือน คุณผู้หญิงหลาย ๆ ท่านอาจมีอาการเจ็บปวดบริเวณท้องน้อย ซึ่งจะดีขึ้นหลังประจำเดือนหมด แต่ถ้าอาการไม่ดีขึ้น อีกทั้งเริ่มปวดเมื่ออายุมากกว่า 25 ปีขึ้นไปแล้ว อาจสงสัยได้ว่า ท่านเป็นเยื่อบุมดลูกเจริญผิดที่  รศ.นพ.ประสงค์  ตันมหาสมุทร ภาควิชา สูติศาสตร์-นรีเวชวิทยา อธิบายว่า เยื่อบุมดลูกโดยปกติแล้วจะอยู่บริเวณผิวภายในโพรงมดลูก  จะมีการหนาตัวขึ้นและมีเลือดคั่งอยู่ ซึ่งจะสลายตัวหลุดลอกออกมาเป็นเลือดประจำเดือนทุก ๆ เดือน แต่ถ้าเมื่อใดเยื่อบุมดลูกไปเจริญที่บริเวณอื่นที่ไม่ใช่ในโพรงมดลูก   ซึ่งส่วนมากจะพบที่บริเวณรังไข่ในอุ้งเชิงกรานและช่องคลอด เรียกว่าเยื่อบุมดลูกเจริญผิดที่ เศษเยื่อบุมดลูกที่เจริญผิดที่เหล่านี้ จะหลุดลอกเป็นเลือดประจำเดือน เช่นเดียวกับส่วนที่อยู่บริเวณผิวในโพรงมดลูก แต่เนื่องจากมันฝังอยู่ในเนื้อเยื่อ เลือดจึงคั่งอยู่ภายใน  ทำให้เกิดการระคายเคืองต่อเนื้อเยื่อโดยรอบ และอาจเกิดเป็นถุง น้ำได้ เรียกว่า ช็อกโกแล็ตซีสต์ ผู้หญิงที่มีเยื่อบุมดลูกเจริญผิดที่ อาจจะไม่มีอาการใด ๆ แสดงออก แต่ส่วนใหญ่แล้วมักจะมีอาการปวดท้องหรือปวดหลัง ขณะมีประจำเดือนและมักจะปวดมากขึ้นเรื่อยๆ  และอาจจะมีอาการเจ็บเวลามีเพศสัมพันธ์ด้วย

     สำหรับการรักษานั้น หากมีอาการและสงสัยว่า จะเป็นเยื่อบุมดลูกเจริญผิดที่ แพทย์จะทำการตรวจภายใน ตรวจอัลตราซาวด์ หรือใช้การส่องกล้องตรวจภายในช่องท้อง เพื่อการวินิจฉัยที่แน่ชัด หากทราบแน่ชัดว่าเป็นเยื่อบุมดลูกเจริญผิดที่ การรักษาจะขึ้นอยู่กับปัจจัยหลาย ๆ อย่างของผู้ป่วย เช่น รักษาโดยการใช้ยาเม็ดคุมกำเนิด ซึ่งจะบรรเทาอาการได้ หรือในบางรายที่ต้องการมีบุตร  แพทย์จะแนะนำและหาทางช่วยเหลือให้ตั้งครรภ์ เพราะการตั้งครรภ์จะช่วยทำให้ภาวะเยื่อบุมดลูกเจริญผิดที่ดีขึ้นได้ อย่างไรก็ตาม ผู้ป่วยที่มีอาการรุนแรง อาจจำเป็นต้องรักษาด้วยการผ่าตัด ซึ่งในรายที่ต้องการมีบุตร อาจตัดเฉพาะส่วนที่ผิดปกติออกไป แต่ถ้าไม่ต้องการมีบุตรแล้ว อาจผ่าตัดเอามดลูกออก โดยทั่วไปแล้ว พบว่า เยื่อบุมดลูกเจริญผิดที่ จะมีโอกาสเกิดขึ้นได้มากกับหญิงวัยมีประจำเดือน อายุระหว่าง 30-40 ปี รวมทั้งหญิงที่ไม่มีบุตร และภาวะดังกล่าว อาจเป็นสาเหตุให้ผู้ป่วยมีบุตรยากได้

กลับสู่หน้ารายการโทรทัศน์พบหมอศิริราช