• 1.รายการตรวจที่ให้บริการ
• 2.การขอตรวจทางห้องปฏิบัติการ
• 3.คำแนะนำในการกรอกใบส่งตรวจ
• 4.ลำดับการให้ความสำคัญ
• 5.ลักษณะตัวอย่างใบขอตรวจ
• 6.การเก็บตัวอย่างตรวจวิเคราะห์
• 7.การนำส่งสิ่งส่งตรวจ
• 8.สถานที่รับสิ่งส่งตรวจ
• 9.เกณฑ์การปฏิเสธสิ่งส่งตรวจ
• 10.การดำเนินการปฏิเสธสิ่งส่งตรวจ
• 11.การขอส่งตรวจเพิ่ม
• 12.วิธีปฏิบัติในการขอส่งตรวจเพิ่ม
• 13.การตรวจวิเคราะห์
• 14.การรายงานผลตรวจวิเคราะห์
• 15.ค่าอ้างอิง
• 16.การรักษาตัวอย่าง
• 17.INDEX

2.การขอส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการพิษวิทยาคลินิก งานพิษวิทยา

2.1 กรณีการขอส่งตรวจภายในโรงพยาบาลศิริราช ให้ใช้ใบขอส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการ พิษวิทยาคลินิก หรือสั่งตรวจในระบบสารสนเทศทางห้องปฏิบัติการคณะฯ ที่มีข้อมูลผู้ป่วยครบถ้วนตามที่กำหนดไว้

2.2 กรณีการขอส่งตรวจจากภายนอกโรงพยาบาลศิริราช สามารถ download ใบขอส่งตรวจได้ที่ http://www.si.mahidol.ac.th/th/division/shtc/ หรือสามารถใช้ใบขอส่งตรวจของหน่วยงานหรือ ห้องปฏิบัติการ ต้นทางได้ โดยต้องมีข้อมูลเกี่ยวกับการขอส่งตรวจที่สำคัญ คือ

- ชื่อ - นามสกุล และ หมายเลขประจำตัว (เช่น HN) ของผู้ป่วย

- ระบุชนิดของการตรวจที่ต้องการขอส่งตรวจ

- ระบุวิธีการติดต่อกลับไปยังห้องปฏิบัติการต้นทาง

- ระบุชื่อแพทย์ผู้ขอส่งตรวจ

- ระบุวันที่และเวลาที่เจาะเลือดหรือเก็บสิ่งส่งตรวจ

3.คำแนะนำในการกรอกใบขอตรวจ

3.1 กรอกข้อมูลในใบขอส่งตรวจ หรือข้อมูลในระบบสารสนเทศทางห้องปฏิบัติการคณะฯ ให้ครบถ้วน

3.2 ทำเครื่องหมายเพื่อระบุชนิดการตรวจที่ต้องการขอส่งตรวจในช่องที่กำหนด

3.3 ระบุชื่อแพทย์ผู้ขอส่งตรวจทุกครั้ง

3.4 ระบุวันที่และเวลาที่เจาะเลือดหรือเก็บสิ่งส่งตรวจ

4.ลำดับการให้ความสำคัญในการบริการตรวจวิเคราะห์

ข้อ 1. ตัวอย่างที่ได้รับคำร้องขอผลด่วน

ข้อ 2. ตัวอย่างที่มาจากแพทย์เวรฉุกเฉิน [E.R.]

ข้อ 3. ตัวอย่างที่มาจากอุบัติเหตุ

ข้อ 4. ตัวอย่างที่มาจาก ward ICU

ข้อ 5. ตัวอย่างที่มาจากผู้ป่วยนอก

ข้อ 6. ตัวอย่างที่มาจาก ward ทั่วไป

ข้อ 7. ตัวอย่างที่มาจากโรงพยาบาลเอกชน,ศูนย์แลบฯ

โดยเรียงลำดับความสำคัญการวิเคราะห์ก่อน - หลังตามลำดับหัวข้อหมายเลข 1 ถึงหมายเลข 7

หัวข้อหมายเลข 1 จะทำการวิเคราะห์ก่อน หัวข้อหมายเลข 2

หัวข้อหมายเลข 2 จะทำการวิเคราะห์ก่อน หัวข้อหมายเลข 3

หัวข้อหมายเลข 3 จะทำการวิเคราะห์ก่อน หัวข้อหมายเลข 4

หัวข้อหมายเลข 4 จะทำการวิเคราะห์ก่อน หัวข้อหมายเลข 5

หัวข้อหมายเลข 5 จะทำการวิเคราะห์ก่อน หัวข้อหมายเลข 6 และหมายเลข 7 ตามลำดับ

5.ลักษณะตัวอย่างใบขอตรวจ

(รายการทดสอบและราคาอาจมีการเปลี่ยนแปลงได้ ซึ่งจะมีการแจ้งให้ทราบเมื่อมีการเปลี่ยนแปลง)

ใบขอตรวจ
คลิกที่รูปเพื่อดูภาพขนาดใหญ่

6.การเก็บตัวอย่างตรวจวิเคราะห์มีข้อปฏิบัติดังนี้

การเตรียมผู้ป่วยไม่มีการเตรียมผู้ป่วยเป็นพิเศษในการขอส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการ พิษวิทยาคลินิก งานพิษวิทยา

6.1 การเก็บตัวอย่างเลือด การเก็บตัวอย่างเลือดแยกตามลักษณะของรายการทดสอบ

6.1.1 การขอตรวจโลหะหนัก (Pb,Cd,Cr,Mn) ใช้สารกันเลือดแข็ง EDTA blood

6.1.2 การตรวจโลหะ (Al, Cu, Mg ,Li, Fe, Zn,) ใช้ Clotted blood (3 – 5 ml)

6.1.3 การตรวจระดับยาในเลือด ใช้ Clotted blood (3 – 5 ml) หรือ ผู้ที่เจาะเลือดยากให้ใช้ hematocrit tube ที่ปั่นแยกแล้วอย่างน้อย 6 tube

6.1.4 การตรวจระดับยา : Cyclosporine, Tacrolimus, Silolimus, Everolimus ในเลือดใช้ EDTA blood

6.1.5 การตรวจระดับยา :Busulfan, Voriconazole, Itraconazole, HytdroxyItraconazole, Posaconazole ในเลือดใช้ lithium heparin blood

6.1.6 กำหนดชนิดของหลอดเลือดและการเลือกใช้ดังนี้

6.2 การเก็บปัสสาวะ 24 ชม. ตรวจโลหะหนัก

วันที่ ........................ถึงวันที่..........................

6.2.1 อุปกรณ์

- ภาชนะรองรับปัสสาวะ (กระโถน, กระบอกปัสสาวะ, หรืออื่นๆ)

- ขวดเก็บปัสสาวะสะอาดปราศจากโลหะ (รับได้ที่ห้องปฏิบัติการพิษวิทยาคลินิก)

- กรวยกรอง

6.2.2 วิธีปฏิบัติเก็บปัสสาวะ 24 ชม.

- ในวันที่เก็บปัสสาวะ 24 ชม.ให้ถ่ายปัสสาวะทิ้งทั้งหมดในเวลา 06.00 น.เช้าของวันนั้น ไม่ว่าจะปวดปัสสาวะ หรือไม่ก็ตาม เพื่อทำให้กระเพาะปัสสาวะว่าง

- หลังจากนั้นเมื่อมีการปวดปัสสาวะให้ถ่ายลงภาชนะรองรับแล้วเทลงกรวยใส่ขวดเก็บปัสสาวะทุกครั้ง ห้ามทิ้งจนถึง 06.00 น.เช้าของวันรุ่งขึ้น

หมายเหตุ:

- เวลา 06.00 น.ของวันรุ่งขึ้นนั้น จะปวดปัสสาวะหรือไม่ก็ต้องเก็บปัสสาวะครั้งสุดท้ายเทลงขวดเก็บให้หมดแล้วปิดฝาให้สนิท ส่งศูนย์พิษวิทยา ถ้าไม่สามารถส่งได้ในวันนั้นให้เก็บปัสสาวะในตู้เย็น เพื่อป้องกันการเน่าเสีย

- ทุกครั้งที่ถ่ายเก็บปัสสาวะลงในขวดแล้ว ต้องปิดฝาขวดให้แน่นห้ามเปิดฝาทิ้งไว้ เพราะอาจจะทำให้มีการปนเปื้อนโลหะได้

6.3 การเก็บปัสสาวะตรวจสารเสพติด

6.3.1 ต้องเก็บปัสสาวะของผู้ป่วยขณะที่มีพฤติกรรมเปลี่ยนแปลงหรือสงสัยว่าเสพยา (หลังจากเสพ 1 ชั่วโมง จะตรวจพบสารเสพติดในปัสสาวะ และยังคงอยู่ประมาณ 1 – 2 วันที่สามารถตรวจพบได้)

6.3.2 เก็บปัสสาวะ 10 – 15 ml ใส่กระบอกพลาสติกปิดฝาให้แน่น ส่งตรวจศูนย์พิษวิทยา

6.3.3 ถ้าไม่สามารถส่งได้ในวันนั้นให้แช่เย็น 2 – 8 องศา (ตู้เย็นธรรมดา) เพื่อป้องกันปัสสาวะเสีย

6.4 การเก็บสารพิษต่างๆ

6.4.1 จากน้ำล้างท้อง ควรเก็บน้ำแรกของการล้างท้อง (20 - 30 ml ) ใส่ขวดพลาสติกปิดฝาให้แน่น

6.4.2 ตัวอย่างสารพิษต่างๆ (2 - 10 กรัม) ใส่ภาชนะพลาสติกปิดฝาให้แน่นและต้องบอก คุณลักษณ์จำเพาะ เช่น สถานะความเป็นกรด-ด่างของสารเพื่อการตรวจวิเคราะห์และความปลอดภัย

7.การนำส่งสิ่งส่งตรวจ

7.1 ควรนำส่งสิ่งส่งตรวจด้วยความรวดเร็ว โดยทั่วไปไม่ควรเกิน 2 ชั่วโมงหลังเจาะเลือด เนื่องจากการเก็บสิ่งส่งตรวจไว้นานเกินไปมีผลกระทบต่อความถูกต้องของผลการทดสอบได้ (ดูเวลานำส่งสิ่งส่งตรวจที่รายละเอียดการทดสอบ)

7.2 การขนส่งสิ่งส่งตรวจจากหน่วยงานต้นทางมาสู่ห้องปฏิบัติการ ควรนำส่งในกล่องหรือภาชนะพลาสติกที่มีฝาปิดมิดชิด หรือใส่ในถุงพลาสติกที่มัดปากถุงให้แน่นหนา และวางหลอดเก็บสิ่งส่งตรวจในแนวตั้ง

8.สถานที่รับสิ่งส่วตรวจ

ห้องปฏิบัติการพิษวิทยาคลินิก งานพิษวิทยา มีสถานที่รับส่งสิ่งตรวจที่ตึกหอพยาบาล3ชั้น 6 โทร(02)419-7317-8 ปฏิบัติงานตลอดเวลา 24ชั่วโมง

09.เกณฑ์การปฏิเสธสิ่งส่งตรวจ

- ส่งผิดห้องปฏิบัติการ

- สิ่งส่งตรวจไม่มีป้ายหรือสติ๊กเกอร์แสดง ชื่อ-นามสกุล และ HN ของผู้ป่วย

- ใบขอส่งตรวจไม่มี ชื่อ-นามสกุล และ HN ของผู้ป่วย

- ชื่อ-นามสกุล และ HN ไม่ใช่ผู้ป่วยคนเดียวกัน

- ชื่อ-นามสกุล และ HN ในใบ ขอส่งตรวจไม่ตรงกับข้อมูลที่ติดอยู่บนสิ่งส่งตรวจ

- ไม่ระบุรายการขอส่งตรวจ (ชื่อการทดสอบ) ที่ต้องการส่งตรวจ

- ปริมาณสิ่งส่งตรวจไม่เพียงพอสำหรับการตรวจ

- สิ่งส่งตรวจผิดประเภท / เก็บสิ่งส่งตรวจในภาชนะผิดประเภท

- ซีรั่มมีสีแดงจากการเกิด hemolysis ในการขอส่งตรวจ Cholinesterase

- มีลิ่มเลือด ( clot) ใน EDTA blood หรือ heparinized blood

- เลือด hematocrit tube ที่ยังไม่ได้ปั่นแยก

- เลือด hematocrit tube ที่น้อยกว่า 6 tube

10.การดำเนินการปฏิเสธสิ่งส่งตรวจ

ห้องปฏิบัติการพิษวิทยาคลินิกอาจทำการปฏิเสธสิ่งส่งตรวจ ในกรณีที่เห็นว่าการตรวจทางห้องปฏิบัติการในสิ่งส่งตรวจดังกล่าวอาจให้ค่าที่เชื่อถือไม่ได้ และเกิดผลเสียหายในการแปลผลการทดสอบ โดยเจ้าหน้าที่ผู้รับสิ่งส่งตรวจจะโทรศัพท์แจ้งบุคลากรทางการแพทย์ที่ส่งสิ่งส่งตรวจนั้นมา พร้อมทั้งบันทึกอุบัติการณ์ที่ตรวจพบทางห้องปฏิบัติการ หรือแบบบันทึกสิ่งที่ไม่สอดคล้องกับข้อกำหนด ทั้งนี้ขึ้นกับชนิดและเหตุผลของการปฏิเสธสิ่งส่งตรวจ ถ้าผู้ส่งตรวจยังยืนยันที่จะให้ทำการทดสอบ ทางห้องปฏิบัติการจะทำการทดสอบและระบุถึงสภาพไม่เหมาะสมของสิ่งส่งตรวจนั้น ๆ ลงในใบรายงานผล

10.1 กรณีที่ไม่สามารถติดต่อหน่วยงานที่ส่งได้จริงๆ ให้เก็บตัวอย่างตรวจและใบขอตรวจไว้เป็นหลักฐานนาน 7 วัน

10.2 รวบรวมตัวอย่างตรวจที่ปฏิเสธ แล้วในแต่ละวัน ส่งทำลายตามวิธีที่กำหนดไว้

10.3 สิ่งรบกวนการทดสอบแต่ไม่มีผลต่อการปฏิเสธสิ่งส่งตรวจ

11.การขอส่งตรวจเพิ่ม โดยใช้สิ่งส่งตรวจเดิมที่เคยส่งมาแล้ว

การทดสอบที่ขอเพิ่มได้ในกรณีที่สิ่งส่งตรวจเป็นเลือดสามารถขอตรวจเพิ่ม ภายในเวลา 7 วัน และ กรณีที่สิ่งส่งตรวจเป็นปัสสาวะสามารถขอตรวจเพิ่ม ภายใน เวลา 1 วัน

12.วิธีปฏิบัติในการขอส่งตรวจเพิ่ม โดยใช้สิ่งส่งตรวจเดิมที่เคยส่งมาแล้ว

12.1 โทรศัพท์ติดต่อห้องปฏิบัติการเพื่อตรวจสอบว่ามีสิ่งส่งตรวจที่ถูกต้องตามเกณฑ์ที่ระบุและมีปริมาณเพียงพอหรือไม่

12.2 ในกรณีที่ตรวจสอบแล้วพบว่าสามารถขอส่งตรวจเพิ่มโดยใช้สิ่งส่งตรวจเดิมได้ ให้ดำเนินการกรอกใบขอส่งตรวจฉบับใหม่ ระบุชนิดการทดสอบที่จะขอส่งตรวจเพิ่ม พร้อมทั้งระบุในใบขอส่งตรวจใหม่ให้ชัดเจนด้วยว่า เป็นการขอส่งตรวจเพิ่มโดยใช้สิ่งส่งตรวจเดิมที่เก็บไว้เมื่อใด

12.3 ส่งใบขอส่งตรวจเพิ่ม มาตามกระบวนการขอส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการของคณะฯ ตามปกติ

13.การตรวจวิเคราะห์

เจ้าหน้าที่ ห้องปฏิบัติการปฏิบัติตามวิธีปฏิบัติงานการ ตรวจวิเคราะห์ของแต่ละการทดสอบ

14.การรายงานผลตรวจวิเคราะห์

14.1 การรายงานผลจะใช้ใบรายงานผลซึ่งพิมพ์จากระบบคอมพิวเตอร์ HCLAB

14.2 ผู้รับบริการจะได้รับใบรายงานผล ภายในระยะเวลาที่กำหนด

14.3 แพทย์ผู้ส่งตรวจหรือผู้ที่ได้รับมอบหมายสามารถเปิดดูผลการตรวจทางระบบคอมพิวเตอร์( ÉCLAIR) ได้และสามารถสั่งพิมพ์สำเนาใบรายงานผลที่หอผู้ป่วยหรือสถานที่ตรวจรักษาได้ พร้อมทั้งสามารถนำผลที่พิมพ์เองที่หอผู้ป่วยใส่ในเวชระเบียนได้

14.4 ในกรณีที่ผลการตรวจอยู่ในเกณฑ์วิกฤตที่กำหนดไว้ให้หัวหน้าห้องปฏิบัติการหรือหัวหน้าเวรหรือ เภสัชสนเทศเพื่อโทรแจ้งแพทย์ที่ดูแลผู้ป่วย และมีการบันทึกการโทรแจ้งในบันทึกการรายงานค่าวิกฤติ

14.5 ห้องปฏิบัติการไม่มีการรายงานผลทางโทรศัพท์ ยกเว้นในกรณีที่มีการร้องขอจากแพทย์/พยาบาลที่ดูแลรักษาผู้ป่วยเนื่องจากมีความจำเป็นเร่งด่วนในการรักษาผู้ป่วยนั้น

14.5.1 การรายงานผลทางโทรศัพท์เนื่องจากแพทย์หรือผู้ที่ได้รับมอบหมายไม่สามารถเปิดดูผลการตรวจทางระบบคอมพิวเตอร์ได้

14.5.2 กรณีที่ผลการตรวจอยู่ในเกณฑ์วิกฤตที่กำหนดไว้

14.5.3 เจ้าหน้าที่ปฏิบัติ้งานที่ได้รับมอบหมายให้รายงานการตรวจผลทางโทรศัพท์จะต้องมีการทวนซ้ำผลรายงานพร้อมสอบถามชื่อ-นามสกุลผู้รับแจ้งและมีการบันทึกในแบบบันทึกการติดต่อทางโทรศัพท์ ทุกครั้ง

14.5.4 กรณีหน่วยงานภายนอกโรงพยาบาลศิริราชมีความประสงค์ขอรายงานผลการตรวจทางโทรสาร ห้องปฏิบัติการจะดำเนินการตามคำร้องขอของแพทย์/พยาบาลที่ดูแลรักษาผู้ป่วยในกรณีที่มีความจำเป็นเร่งด่วนในการดูแลรักษาผู้ป่วยและ/หรือไม่สามารถมารับใบรายงานผลตัวจริงได้

14.6 ในกรณีได้รับการร้องขอจากผู้ป่วย จากโรงพยาบาลอื่นหรือบริษัท ผู้ใช้บริการต้องการมารับผลเองที่ห้องปฏิบัติการพิษวิทยา คลินิก โดยเจ้าหน้าที่จะขอดูบัตรประจำตัวประชาชนหรือบัตรแสดงตนต่างๆก่อนให้ใบรายงานผล และต้องมีการลงบันทึกในแบบบันทึกการขอส่งมอบใบรายงานผลทางห้องปฏิบัติการไว้เป็นลายลักษณ์อักษร

14.7 ใบรายงานผลการตรวจจากห้องปฏิบัติการที่ออกไปจะต้องมีลายเซ็นผู้รับรองผลการตรวจและถูกนำใส่ซอง หรือแฟ้มเอกสารที่ปิดมิดชิด เพื่อให้ผลการตรวจวิเคราะห์ของผู้มารับบริการได้รับการปกป้อง เป็นความลับ

14.8 ผลการวิเคราะห์ที่ได้ออกมาเป็นลายลักษณ์อักษรในใบรายงานผลจะไม่มีการเปลี่ยนแปลงตัวเลขโดยเด็ดขาด

14.9 ในกรณีที่มีการแก้ไขผลการวิเคราะห์ ให้เจ้าหน้าที่ที่ได้รับมอบหมายแจ้งยกเลิกผลโดยเร็วที่สุดและออกรายงานผลใหม่และหากหน่วยตรวจ/หอผู้ป่วยได้พิมพ์สำเนาผลการตรวจแล้วให้ผู้ตรวจวิเคราะห์ที่เกี่ยวข้องไปประทับตราแจ้งยกเลิกใบรายงานนั้นๆ

เมื่อเกิดกรณีเช่นนี้ต้องทำการบันทึกในใบคำร้องแก้ไขสิ่งที่ไม่เป็นไปตามข้อกำหนดทุกครั้งและรีบรายงานหัวหน้าห้องปฏิบัติการซึ่งต้องรายงานให้หัวหน้าห้องปฏิบัติการพิษวิทยาคลินิก ทราบโดยเร็ว

14.10 หากแพทย์ผู้ใช้ผลวิเคราะห์ทักท้วงหรือไม่แน่ใจในความถูกต้องของการรายงานผลตรวจให้หัวหน้าห้องปฏิบัติการหรือหัวหน้าเวรสามารถทำซ้ำใหม่ได้ และออกใบรายงานผลใหม่ตามค่าที่ได้จริง โดยต้องมีการหาสาเหตุหากค่าที่ได้ทั้ง 2 ครั้ง มีความแตกต่างกันอย่างชัดเจน ให้ทำการหาสาเหตุ การแก้ไขและการป้องกันพร้อมบันทึกในใบคำร้องแก้ไขสิ่งที่ไม่เป็นไปตามข้อกำหนดรายงานให้หัวหน้าห้องปฏิบัติการพิษวิทยาคลินิก และผู้จัดการด้านวิชาการทราบ ทราบทุกครั้ง

14.11 มีการจัดเก็บข้อมูลเอกสารของผู้มารับบริการ เป็นระยะเวลานาน 3 ปี

14.12 การให้บริการคำแนะนำ

14.12.1 อาจารย์แพทย์ ,เภสัชกร, นักวิชาการ ให้คำแนะนำในการเลือกวิธีตรวจวิเคราะห์ การเลือกใช้การทดสอบ การให้ทำซ้ำการให้ทำการทดสอบเพิ่มเติม การเลือกชนิดตัวอย่าง การแปลผลการทดสอบตามความเหมาะสม

14.12.2 นักวิชาการเข้าร่วมประชุมทางวิชาการต่าง ๆ เช่น Grand round, case conference,CPC, interesting case เพื่อให้คำปรึกษาให้ความเห็น รวมทั้งรับทราบความต้องการของผู้ใช้บริการ

14.13 มีการแจ้งระยะเวลาในการรายงานผลให้ผู้รับบริการทราบ และมีการทบทวนระยะเวลาการรายงานผล ( Turn around time ) ทุก 1 เดือน รายงานในการประชุมห้องปฏิบัติการพิษวิทยาคลินิก โดยผู้ที่ได้รับมอบหมาย

14.14 ผลการตรวจวิเคราะห์นี้ได้จากตัวอย่างที่ส่งตรวจและใช้เพื่อการรักษาเท่านั้นไม่เกี่ยวข้องกับกรณีที่นำไปใช้เพื่อวัตถุประสงค์อื่น

15.ค่าอ้างอิง

16.การรักษาตัวอย่าง

ห้องปฏิบัติการมีนโยบายกำหนดระยะเวลาเก็บรักษาสิ่งส่งตรวจ ดังนี้

16.1 สำหรับเลือดหลังตรวจเสร็จจะเก็บตัวอย่างเลือดไว้ในตู้เย็น 2-8 °C เป็นเวลา 7 วัน (นับจากวันแรกที่ได้รับตัวอย่างตรวจเป็นต้นไป) ก่อนส่งทำลายตามขั้นตอนที่กำหนด

16.2 สำหรับปัสสาวะหลัง ตรวจตัวอย่างเสร็จจะเก็บที่อุณหภูมิห้องเป็นเวลา 1 วัน (นับจากวันที่ได้รับตัวอย่างตรวจ) ก่อนถูกทิ้งและทำลายตาม ขั้นตอนที่กำหนดโดยไม่มีการเก็บรักษาตัวอย่าง

16.3 กรณีสิ่งส่งตรวจของผู้ป่วยที่เป็นคดีความต้องเก็บส่งภาควิชานิติเวช ศาสตร์ เพื่อตรวจยืนยัน และการรับรองผลตรวจ

17.INDEX

INDEX ศูนย์พิษวิทยาศิริราช ห้องปฏิบัติการพิษวิทยาคลินิก


INDEX All