วัณโรค

วัณโรคป้องกันได้ แค่ไม่ละเลยอาการ “ไอ”

            วัณโรคยังคงเป็นปัญหาสำคัญด้านสาธารณสุขของไทย ทุกปีมีผู้ป่วยรายใหม่กว่า 120,000 คน และมีผู้เสียชีวิตจากโรคนี้มากกว่า 12,000 คนสิ่งที่น่ากังวลคือ ผู้ติดเชื้อจำนวนมากไม่มีอาการชัดเจน แต่สามารถแพร่เชื้อไปสู่ผู้อื่นได้โดยไม่รู้ตัว

วัณโรคคืออะไร?
            วัณโรค (TB) เป็นโรคติดเชื้อที่เกิดจากแบคทีเรีย ซึ่งมักพบที่ปอด และสามารถแพร่กระจายผ่านทางละอองฝอยจากการไอหรือจาม ผู้ติดเชื้อบางรายอาจไม่มีอาการเลย (วัณโรคแฝง) หรืออยู่ในระยะที่เรียกว่า “กึ่งแสดงอาการ” คือไม่มีอาการเด่นชัด แต่สามารถแพร่เชื้อได้ไม่ต่างจากผู้ที่มีอาการ จากข้อมูลในประเทศไทย พบว่าผู้ป่วยวัณโรคเกือบครึ่งอยู่ในกลุ่มที่ไม่มีอาการชัดเจนนั่นจึงเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้วัณโรคยังคงแพร่ระบาดอย่างต่อเนื่อง

วัณโรคดื้อยา รักษายากขึ้น
            วัณโรคดื้อยาเกิดจากการรักษาที่ไม่ครบถ้วน หรือได้รับยาที่ไม่เหมาะสม แม้จะพบไม่บ่อยในผู้ป่วยรายใหม่ (ประมาณ 1.6%) แต่หากกลับมาเป็นซ้ำ ความเสี่ยงที่จะดื้อยาจะเพิ่มขึ้นถึง 20% การรักษาวัณโรคดื้อยาจำเป็นต้องใช้ยาสูตรพิเศษ และใช้ระยะเวลานานกว่าแบบทั่วไป อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันมีสูตรยาร่วม 4 ชนิดที่สามารถใช้รักษาได้ภายใน 6 เดือน และให้ผลดี โรงพยาบาลศิริราชมีทั้งระบบวินิจฉัยพันธุกรรมของเชื้อ และทีมแพทย์เฉพาะทางที่พร้อมให้การดูแลผู้ป่วยกลุ่มนี้อย่างใกล้ชิด

ตรวจให้ไว รู้ให้ทัน
            การตรวจวัณโรคในปัจจุบันทำได้ง่ายขึ้น รวดเร็วขึ้น และแม่นยำมากขึ้น
โดยสามารถตรวจได้ด้วยวิธีต่าง ๆ เช่น:
            - เอกซเรย์ปอด
            - ตรวจเสมหะ
            - ตรวจ PCR รู้ผลภายใน 2 ชั่วโมง           
            - ตรวจเลือดเพื่อหาเชื้อวัณโรคแฝง

            ที่ศิริราช เราใช้เทคโนโลยี Whole Genome Sequencing และ AI วิเคราะห์สไลด์เสมหะ ซึ่งช่วยเพิ่มความแม่นยำในการวินิจฉัย โดยเฉพาะในผู้ที่ไม่มีอาการชัดเจน

วัคซีน BCG ยังจำเป็นไหม?
            วัคซีน BCG ที่เด็กไทยได้รับตั้งแต่แรกเกิด ยังคงมีประสิทธิภาพในการป้องกันวัณโรครุนแรงในเด็กได้ดี
แต่เมื่อโตขึ้น ประสิทธิภาพในการป้องกันวัณโรคปอดจะลดลง ดังนั้นผู้ใหญ่ยังคงมีความเสี่ยง และควรหมั่นตรวจสุขภาพ โดยเฉพาะหากอยู่ในกลุ่มเสี่ยง หรือเคยสัมผัสใกล้ชิดกับผู้ที่ติดเชื้อ

รักษาหายได้ ถ้าไม่ละเลย

            วัณโรคทั่วไปสามารถรักษาให้หายขาดได้ หากรับประทานยาอย่างสม่ำเสมอ และครบตามกำหนด
สูตรการรักษามาตรฐานใช้เวลาประมาณ 6 เดือน ปัจจุบันมีสูตรยาใหม่ที่ลดระยะเวลาการรักษาเหลือเพียง 4 เดือน ซึ่งได้รับการรับรองจากองค์การอนามัยโลก (WHO) แล้ว และสามารถใช้ได้กับผู้ป่วยบางกลุ่มตามเกณฑ์ที่กำหนด 

หากไม่มั่นใจ อย่ารอให้สาย
            อาการไอเรื้อรัง เหนื่อยง่าย เบื่ออาหาร น้ำหนักลด หรือการอยู่ใกล้ชิดกับผู้ป่วยวัณโรค
ล้วนเป็นเหตุผลเพียงพอที่ควรเข้ารับการตรวจ โรงพยาบาลศิริราชมีทีมแพทย์เฉพาะทาง พร้อมเทคโนโลยีวินิจฉัยและการรักษาที่ครบวงจร เพื่อให้คุณมั่นใจว่าได้รับการดูแลอย่างถูกต้อง แม่นยำ และปลอดภัยวัณโรคสามารถป้องกันได้ รักษาได้ และหายขาดได้ หากไม่มองข้ามอาการเล็กน้อยในวันนี้