หน่วยตรวจสอบภายใน

“ครอบครองหรือใช้เครื่องกำเนิดรังสีเพื่อการวินิจฉัยทางการแพทย์

อย่างไรให้ปลอดภัยและถูกกฎหมาย”

เครื่องกำเนิดรังสีวินิจฉัยทางการแพทย์ หมายถึง เครื่องกำเนิดรังสีที่ออกแบบมาเฉพาะสำหรับใช้เพื่อการวินิจฉัยทางการแพทย์ ซึ่งไม่มีวัสดุกัมนตรังสีเป็นส่วนประกอบ และเพื่อใช้งานในสถานพยาบาล

โดยเป็นเครื่องกำเนิดรังสีที่ผู้ดำเนินการไม่ต้องขอรับใบอนุญาตตามมาตรา 26 แต่ต้องแจ้งการครอบครอง หรือใช้ต่อผู้ที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขมอบหมาย ดังนี้

1. เครื่องเอกซ์เรย์ทั่วไป
2. เครื่องเอกซเรย์ทันตกรรม
3. เครื่องเอกซเรย์เต้านม
4. เครื่องตรวจความหนาแน่นของกระดูก
5. เครื่องเอกซเรย์ระบบหลอดเลือด
6. เครื่องเอกซเรย์คอมพิวเตอร์
7. เครื่องเอกซเรย์ฟลูออโรสโคปี
8. เครื่องเอกซเรย์ฟลูออโรสโคปีแบบหมุนได้
9. เครื่องจำลองการรักษาแบบทั่วไป
10. เครื่องจำลองการรักษาแบบคอมพิวเตอร์
11. เครื่องเอกซเรย์เคลื่อนที่
12. รถเอกซเรย์
13. เครื่องเอกซเรย์สัตว์
14. หลอดเอกซเรย์ หรือหลอดเอกซเรย์พร้อมเรือนหลอด สำหรับเครื่องกำเนิดรังสีตาม 1 ถึง 13

วัตถุประสงค์

• เพื่อให้บุคลากรมีความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับการครอบครองและใช้เครื่องกำเนิดรังสีวินิจฉัยทางการแพทย์อย่างถูกต้อง
• เพื่อให้สามารถปฏิบัติตามกฎหมาย และข้อบังคับของหน่วยงานที่กำกับดูแล
• เพื่อส่งเสริมความปลอดภัยในการทำงานกับรังสี

ขั้นตอนการขออนุญาตครอบครอง/ใช้เครื่องกำเนิดรังสีวินิจฉัยทางการแพทย์

1. จัดเตรียมเอกสาร เช่น ​

• แบบคำขออนุญาต (แบบ ปส. 01 หรือแบบที่กำหนด)
• สำเนาทะเบียนบ้าน / หนังสือรับรองการจดทะเบียนนิติบุคคล
• รายละเอียดเครื่อง (รุ่น, ยี่ห้อ, เลขเครื่อง, กำลังรังสี)
• แผนผังสถานที่ติดตั้งเครื่องเอกสารรับรองจากเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยทางรังสี (RSO)​

2. สำเนาใบประกอบวิชาชีพของผู้ใช้เครื่อง (ในกรณีทางการแพทย์) ​ฃ2. ยื่นคำร้องขอครอบครองหรือใช้เครื่องกำเนิดรังสี ภายใน 90 วัน โดยการยื่นคำขอแจ้งการครอบครองภายใน 30 วัน นับแต่ วันที่ครอบครองเครื่องกำเนิดรังสีนั้น และยื่นคำขอแจ้งการใช้ ก่อนการใช้งานครั้งแรกภายใน 60 วัน นับแต่วันที่มีการครอบครองเครื่องกำเนิดรังสีนั้น ทั้งนี้ สามารถยื่นคำร้องขอผ่าน 3 ช่องทาง ดังนี้ 

• ยื่นด้วยตนเอง
• ยื่นผ่านทางไปรษณีย์
• ยื่นผ่านเว็บไซต์ โดยการลงทะเบียน และยื่นคำร้องผ่านเว็บไซต์  Click >> :  

3. ติดตามสถานะคำร้องขอ

4. รับใบแจ้งการขอครอบครองหรือใช้เครื่องกำเนิดรังสี 2 ช่องทาง ดังนี้

• รับด้วยตนเอง
• จัดส่งทางไปรษณีย์

ความเสี่ยงและอันตรายจากการใช้เครื่องกำเนิดรังสี

• ผลกระทบทางสุขภาพ : หากได้รับรังสีเกินขนาด อาจก่อให้เกิดอาการเฉียบพลัน เช่น ผิวหนังไหม้ อาเจียน หรือนำไปสู่การเกิดมะเร็งในระยะยาว
• ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม : แม้ไม่มีสารกัมมันตรังสีหลุดรอด แต่การใช้ผิดวิธีอาจมีผลต่อพื้นที่โดยรอบ
• การรั่วไหลของรังสี : อาจเกิดจากการใช้งานผิดพลาดหรือการป้องกันรังสีที่ไม่เหมาะสม

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

• พระราชบัญญัติพลังงานนิวเคลียร์เพื่อสันติ พ.ศ. 2559
• พระราชบัญญัติพลังงานนิวเคลียร์เพื่อสันติ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2562
• กฎกระทรวงเครื่องกำเนิดรังสีที่ผู้ดำเนินการไม่ต้องขอรับใบอนุญาต พ.ศ. 2563
• กฎกระทรวงกำหนดเครื่องกำเนิดรังสีเพื่อการวินัจฉัยทางการแพทย์ที่ผู้ดำเนินการไม่ต้องขอรับใบอนุญาตตามมาตรา 26 พ.ศ. 2566
• กฎกระทรวงการแจ้งการครอบครองหรือใช้เครื่องกำเนิดรังสีเพื่อการวินิจฉัยทางการแพทย์ พ.ศ. 2566

คู่มือและเอกสารที่เกี่ยวข้อง : Click >> :