จากห้องวิจัยสู่การใช้งานจริง: ความท้าทายและโอกาส

14 มีนาคม 2568  ณ โรงเรียนกายอุปกรณ์ คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล หน่วยวิจัยเพื่อขับเคลื่อนโยบายสุขภาพ (Siriraj Health Policy) ได้รับเกียรติจากผู้เชี่ยวชาญระดับแนวหน้า รศ.ดร.พญ.นิศารัตน์ โอภาสเกียรติกุล อดีตผู้อำนวยกายโรงเรียนกายอุปกรณ์สิรินธร   รศ. พญ.กุลภา ศรีสวัสดิ์  ผู้อำนวยกายโรงเรียนกายอุปกรณ์สิรินธร  และ รศ.ดร. ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์  รองอธิการบดีฝ่ายวิจัย มหาวิทยาลัยมหิดล ร่วมถ่ายทำวิดีโอสัมภาษณ์ "การถอดบทเรียนนวัตกรรมไทย: เท้าเทียมไดนามิก" ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของโครงการวิจัย "การติดตามและประเมินผลการให้บริการอุปกรณ์เท้าเทียมไดนามิกนวัตกรรมไทย" โดยได้รับการสนับสนุนจาก ศูนย์ความเป็นเลิศด้านชีววิทยาศาสตร์ องค์การมหาชน (TCELS)

 

"นักกายอุปกรณ์" : อาชีพที่เชื่อมโยงศาสตร์และศิลป์
รศ.ดร.พญ.นิศารัตน์ โอภาสเกียรติกุล ได้ร่วมแบ่งปันถึงเส้นทางของหลักสูตรวิทยาศาสตรบัณฑิต สาขากายอุปกรณ์ คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล ที่ได้สร้างอาชีพใหม่ในระบบการแพทย์และสาธารณสุข ให้แก่ประเทศไทย "นักกายอุปกรณ์" ที่มีความพิเศษและแตกต่างจากศาสตร์อื่นๆ ไม่ใช่เพียงแค่การออกแบบและผลิตอุปกรณ์ แต่ยังต้องมีความเข้าใจเชิง ชีวกลศาสตร์ (Biomechanics), วิศวกรรม, วิทยาศาสตร์พื้นฐาน เวชศาสตร์ และการสื่อสารกับคนไข้  ทำให้อาชีพนี้เป็นการผสมผสานระหว่าง Craft Skill, Basic Science, Medical Science และ Commincation

โรงเรียนกายอุปกรณ์ เติบโตและพัฒนาอย่างต่อเนื่อง ไม่เพียงแต่เป็นแห่งแรกและแห่งเดียวในประเทศไทย ที่ผลิตบุคลากรด้านกายอุปกรณ์ให้กับระบบสุขภาพไทย แต่ยังเป็นสถาบันที่ได้รับการยอมรับในระดับนานาชาติ โดยมีนักศึกษาต่างชาติจากหลากหลายประเทศเดินทางมาเข้าศึกษาในหลักสูตรนี่ซึ่งแสดงให้เห็นถึงคุณภาพของหลักสูตร ความเชี่ยวชาญของอาจารย์ และมาตรฐานการเรียนการสอนที่สามารถแข่งขันในเวทีสากล

 

จากห้องวิจัยสู่การใช้งานจริง: ความท้าทายและโอกาส
รศ.พญ.กุลภา ศรีสวัสดิ์ ได้กล่าวถึงบทบาทของ โรงเรียนกายอุปกรณ์สิรินธร ที่ไม่เพียงแต่เป็นศูนย์กลางในการพัฒนาองค์ความรู้ด้านอุปกรณ์สำหรับผู้พิการ แต่ยังมีบทบาทสำคัญในการ ผลักดันงานวิจัยจากห้องปฏิบัติการสู่การใช้งานจริง ในระบบสุขภาพ พร้อมทั้งต่อยอดไปสู่การพัฒนาเชิงพาณิชย์

หนึ่งในนวัตกรรมสำคัญคือ “เท้าเทียมไดนามิก S’Pace" ซึ่งเกิดจากการทำงานร่วมกันระหว่าง ภาควิชาวิศวกรรมเครื่องกล จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ในฐานะผู้คิดค้นและพัฒนาด้านนวัตกรรม โรงเรียนกายอุปกรณ์สิรินธร คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล ซึ่งทำหน้าที่ในการวิจัย ทดสอบทางคลินิก และประเมินผลทางชีวกลศาสตร์

มหาวิทยาลัยมหิดล: ศูนย์กลางแห่งนวัตกรรมทางการแพทย์
ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองอธิการบดีฝ่ายวิจัย มหาวิทยาลัยมหิดล เน้นย้ำว่า มหาวิทยาลัยมหิดลถือเป็นศูนย์กลางด้านนวัตกรรมทางการแพทย์ที่แข็งแกร่ง เนื่องจากมีองค์ประกอบสำคัญที่ครบถ้วน ได้แก่

  • ความหลากหลายของคณะวิชา ที่ครอบคลุมทั้งสายวิทยาศาสตร์ วิศวกรรมศาสตร์ และสังคมศาสตร์
  • การทำงานแบบข้ามศาสตร์ (Interdisciplinary Collaboration) ที่เชื่อมโยงความรู้จากหลายสาขาเพื่อพัฒนาเทคโนโลยีให้มีประสิทธิภาพสูงสุด
  • โรงเรียนแพทย์ถึง 2 แห่ง ได้แก่ คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล และ คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี ซึ่งมี ฐานข้อมูลทางคลินิก ซึ่งเป็นรากฐานสำคัญในการต่อยอดเทคโนโลยีให้เกิดประโยชน์สูงสุด

การเชื่อมโยงองค์ความจึงถือเป็น กุญแจสำคัญในการสร้างระบบนิเวศนวัตกรรม (Innovation Ecosystem) ที่แข็งแกร่ง ซึ่งจะช่วยให้ประเทศไทยสามารถพัฒนาอุปกรณ์ทางการแพทย์ที่มีคุณภาพ เข้าถึงได้ง่ายขึ้น และสร้าง ความยั่งยืนให้กับอุตสาหกรรมอุปกรณ์ช่วยเหลือทางการแพทย์ในอนาคต

Siriraj Health Policy: เชื่อมโยงนวัตกรรมสู่ระบบสุขภาพ
ในโอกาสเดียวกันนี้ รศ.พญ.วราลักษณ์ ศรีนนท์ประเสริฐ หัวหน้าหน่วย และ ดร.ภก.พัทธรา ลีฬหวรงค์ รองหัวหน้าหน่วย Siriraj Health Policy ได้เข้าร่วมให้ข้อมูลเกี่ยวกับบทบาทและการทำงานของหน่วยในการผลักดันและประเมินนวัตกรรมทางการแพทย์ที่กำลังอยู่ในขั้นตอนพิจารณา หรืออยู่ในสิทธิประโยชน์ภายใต้หลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า 

 

ขอบคุณและเดินหน้าสู่นวัตกรรมไทยที่ยั่งยืน
การสัมภาษณ์ครั้งนี้เป็นอีกหนึ่งก้าวสำคัญในการสะท้อนให้เห็นถึงการเติบโตของอาชีพนักกายอุปกรณ์ ความก้าวหน้าของงานวิจัยด้านนวัตกรรมเท้าเทียม และการเชื่อมโยงองค์ความรู้จากห้องวิจัยสู่การใช้งานจริง

หน่วยวิจัยเพื่อขับเคลื่อนโยบายสุขภาพ คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล ขอขอบคุณทุกภาคส่วนที่มีส่วนร่วมในการผลักดันนวัตกรรมไทยให้ก้าวไปข้างหน้าและสร้างประโยชน์ให้กับสังคมต่อไป