โครงการการติดตามและประเมินผลผลิตภัณฑ์ชุดตรวจ COVID-19 Antigen Test Kit (ATK) หลังจากวางจำหน่าย Post-market motoring and evaluation of a COVID-19 Antigen Test Kit (ATK)
ตั้งแต่วันที่ 1 มีนาคม 2565 สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ร่วมกับธนาคารกรุงไทยและสภาเภสัชกรรม ได้เริ่ม “โครงการกระจายอุปกรณ์ตรวจแอนติเจนด้วยตนเอง Antigen Test Kit (ATK) เพื่อคัดกรองการติดเชื้อ COVID-19” ระยะที่ 2 โครงการดังกล่าวมีวัตถุประสงค์เพื่อเพิ่มโอกาสเข้าถึงชุดตรวจ ATK ของประชาชนกลุ่มเสี่ยง และลดภาระหรือผลกระทบในการจัดหาชุดตรวจของประชาชน โดยมีเป้าหมายเ พิ่มจำนวนประชาชนที่จะเข้าถึงบริการให้มากขึ้น โครงการนี้ดำเนินการกระจายชุดตรวจ ATK ผ่านหน่วยบริการในระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ได้แก่ ร้านยาแผนปัจจุบันที่ผ่านมาตรฐาน ข.ย.1 คลินิกพยาบาล คลินิกกายภาพบำบัด คลินิกเทคนิคการแพทย์ฯ หรือหน่วยบริการอื่นกว่า 2,000 แห่ง การดำเนินการจะเน้นให้บริการผ่านแอปพลิเคชันเป๋าตัง โดยประชาชนจะใช้บริการผ่าน Health Wallet ในแอปพลิเคชันเป๋าตัง ซึ่งเป็นช่องทางเพื่อช่วยอำนวยความสะดวกให้กับประชาชนสามารถเข้าถึงบริการสร้างเสริมสุขภาพและป้องกันโรคได้สะดวกรวดเร็วขึ้น
สปสช. ได้เน้นย้ำถึงความสำคัญของการสนับสนุนชุดตรวจ ATK ที่อยู่ในรายการสินค้าบัญชีนวัตกรรมไทย เพื่อเป็นการร่วมสนับสนุนการวิจัยและพัฒนาองค์ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์ของประเทศไทยตามนโยบายของรัฐบาล โดย สปสช.จะทำหน้าที่เป็นกลไกกลางในการประสานกับผู้จัดจำหน่ายชุดตรวจ ATK ในบัญชีนวัตกรรมไทยและองค์การเภสัชกรรม เพื่อให้ได้ราคาที่เหมาะสมและจำนวนตามความต้องการของหน่วยบริการ
การวิจัยนี้ใช้กรอบแนวคิดเกี่ยวกับการติดตามผลิตภัณฑ์หลังออกสู่ท้องตลาด ซึ่งพัฒนามาจากการทบทวนปัจจัยที่จะส่งผลต่อการเลือกใช้และความพึงพอใจต่อผลิตภัณฑ์ จากการศึกษา Quality of medical service, patient satisfaction and loyalty with a focus on interpersonal-based medical service encounters and treatment effectiveness: a cross-sectional multicenter study of complementary and alternative medicine (CAM) hospitals ในประเทศเกาหล ีใต้ (6) แล ะ Guidance for post-market surveillance and market surveillance of medical devices, including in vitro diagnostic (7) ในกรอบแนวคิดนี้ ปัจจัยที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ 1. สมรรถนะของผลิตภัณฑ์ ในที่นี้คือ sensitivity, specificity และ invalid result 2. ผลอันไม่พึงประสงค์ที่เกิดขึ้นกับผู้บริโภค (Adverse effect) คือ ผลอย่างใดอย่างหนึ่งอันเกิดจากการทำงานผิดปกติ หรือการเสื่อมสภาพในคุณลักษณะหรือประสิทธิภาพการทำงานของเครื่องมือแพทย์ หรือมีปัญหาข้อผิดพลาดจากการใช้งาน 3. ความผิดปกติ/ข้อบกพร่องของผลิตภัณฑ์ (Defects) 4. บรรจุภัณฑ์ (Package) เช่นกล่องบรรจุผลิตภัณฑ์ เอกสารแนะนำการใช้งาน รูปลักษณ์ผลิตภัณฑ์ 5. ความเหมาะสมของราคาและกลยุทธ์การตลาด (Price and marketing strategy) 6. การบริการและให้ความช่วยเหลือลูกค้า (Customer service) 7. จุดจำหน่ายและการกระจายผลิตภัณฑ์ (Outlet and distribution) 8. ชื่อเสียงของตราสินค้า (Brand reputation) ซึ่งปัจจัยเหล่านี้จะมีผลต่อประสิทธิผลของผลิตภัณฑ์ (Effectiveness) และความพึงพอใจต่อผลิตภัณฑ์ (Satisfaction) รวมถึงความภักดีในตราสินค้า (Brand loyalty) ความพึงพอใจจะส่งผลต่อความภักดีในตราสินค้าทำให้ลูกค้าเต็มใจที่จะใช้ผลิตภัณฑ์ต่อและเต็มใจแนะนำสินค้าให้บุคคลอื่นด้วย