01
ยุคก่อนเป็นภาควิชาปรสิตวิทยา
แม้ว่าในปัจจุบันจะถือเอาวันที่ 15 ตุลาคม พ.ศ. 2512 เป็นวันก่อตั้งหรือวันสถาปนาภาควิชาปรสิตวิทยา หากแต่ย้อนเวลากลับไปจะพบว่ามีเรื่องราวความเป็นมาต่าง ๆ เกิดขึ้นมากมายก่อนหน้า ซึ่งพอสรุปโดยสังเขปได้ดังนี้
พ.ศ. 2431
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 โปรดเกล้าฯ ให้สร้างโรงพยาบาลศิริราชขึ้น ณ บริเวณเขตวังหลัง
รูปจาก guru.sanook.com
พ.ศ. 2433
เกิดโรงเรียนแพทย์ขึ้นในโรงพยาบาลศิริราช โดยใช้ชื่อว่า “โรงศิริราชแพทยากร”
รูปจาก Siriraj Museum
พ.ศ. 2443
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 พระราชทานนามใหม่ว่า “โรงเรียนราชแพทยาลัย”
รูปจาก dharma-gateway.com
พ.ศ. 2451
พลเรือตรี หม่อมเจ้าถาวรมงคลวงษ์ไชยันต์ ซึ่งเป็นแพทย์ทหารเรือ ได้รับเชิญจากพระเจ้าพี่ยาเธอกรมขุนชัยนาทนเรนทร ผู้บัญชาการโรงเรียนราชแพทยาลัยในขณะนั้น ให้มาช่วยสอนวิชาทางอายุรศาสตร์บางเรื่อง โดยวิชาที่ท่านสอน เรียกว่า “โรคนิทาน” หรือ “โรคเมืองร้อน” ซึ่งมีเนื้อหาส่วนใหญ่เกี่ยวกับโรคทางปรสิต
รูปจาก www.nmd.go.th
พ.ศ. 2469 - 2474
ศาสตราจารย์ นายแพทย์หลวงเฉลิมคัมภีร์เวชช์ (เฉลิม พรมมาส) รับหน้าที่เป็นผู้สอนรายวิชาปรสิตวิทยา ตามหลักสูตรที่มีการปรับปรุงเป็นแพทย์ปริญญารุ่นแรก โดยมีศาสตราจารย์ นายแพทย์ขุนเกตุทัศน์วิทยาพยาธิ (เกตุ สุกัณหะเกตุ) ร่วมสอนด้วย
รูปจาก Stang Museum
พ.ศ. 2475
ศาสตราจารย์ นายแพทย์สวัสดิ์ แดงสว่าง ได้รับแต่งตั้งเป็นหัวหน้าสาขาปรสิตวิทยา ได้พัฒนาการเรียนการสอนและเริ่มทำการวิจัย โดยท่านได้ค้นพบวงจรชีวิตของพยาธิตัวจี๊ด ร่วมกับศาสตราจารย์ นายแพทย์หลวงเฉลิมคัมภีร์เวชช์ ในปี พ.ศ. 2480 ซึ่งถือเป็นงานวิจัยที่ได้รับการยกย่องและทำชื่อเสียงให้แก่ประเทศไทยเป็นอย่างมาก
รูปจาก library.cmu.ac.th
พ.ศ. 2480
ศาสตราจารย์ นายแพทย์ประดิษฐ์ ตันสุรัต ศิษย์คนสำคัญของศาสตราจารย์ นายแพทย์สวัสดิ์ แดงสว่าง ได้ขึ้นเป็นหัวหน้าสาขาวิชาปรสิตวิทยา ภายหลังจากที่ศาสตราจารย์ นายแพทย์สวัสดิ์ แดงสว่าง ย้ายไปเป็นหัวหน้ากองสงเคราะห์มารดาและเด็ก กรมอนามัย โดยท่านได้ดำเนินการเรียนการสอนและงานบริการที่ตึกพยาธิวิทยาหลังใหม่
พ.ศ. 2484 - 2495
ศาสตราจารย์ นายแพทย์สงกรานต์ นิยมเสน รับหน้าที่เป็นอาจารย์ผู้สอนในสาขาวิชาปรสิตวิทยาโดยตรง หลังจากท่านได้รับทุนไปศึกษาต่อที่ประเทศเยอรมนีและสำเร็จการศึกษาในปี พ.ศ. 2483 ทั้งนี้ ท่านได้ร่วมสอนวิชาปรสิตวิทยากับศาสตราจารย์ นายแพทย์สวัสดิ์ แดงสว่าง ศาสตราจารย์ นายแพทย์ประดิษฐ์ ตันสุรัต และศาสตราจารย์ นายแพทย์อานนท์ ประทัตสุนทรสาร จนถึงปี พ.ศ. 2495
รูปจาก tmc.or.th
พ.ศ. 2492 - 2496
ศาสตราจารย์ นายแพทย์อานนท์ ประทัตสุนทรสาร ซึ่งเป็นอาจารย์สอนวิชาปรสิตวิทยาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2490 นั้น ได้ขึ้นเป็นหัวหน้าสาขาปรสิตวิทยา เมื่อ พ.ศ. 2496 ท่านได้ร่วมทำการสอนวิชาปรสิตวิทยากับศาสตราจารย์ นายแพทย์วิจิตร ไชยพร โดยตรง โดยไม่ต้องช่วยสอนในสาขาวิชาอื่นของแผนกพยาธิวิทยา
รูปจาก clmjournal.org
พ.ศ. 2497 - 2501
ศาสตราจารย์ นายแพทย์วิจิตร ไชยพร ได้รับการแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งหัวหน้าสาขาปรสิตวิทยาในปี พ.ศ. 2501 โดยในปี พ.ศ. 2510 การเรียนการสอนวิชาปรสิตวิทยาในขณะนั้นได้ขยายขอบเขตเนื้อหามากขึ้น จนมีการก่อตั้ง “แผนกปรสิตวิทยา” แยกจากแผนกพยาธิวิทยา และได้มีการแบ่งออกเป็น 5 สาขาวิชา ได้แก่ สาขาวิชาหนอนพยาธิ สาขาวิชากีฏวิทยา สาขาวิชาโปรโตซัว สาขาวิชาสัตววิทยาทางการแพทย์ และสาขาวิชาปรสิตวิทยาคลินิก โดยมีศาสตราจารย์ นายแพทย์วิจิตร ไชยพร รักษาการหัวหน้าแผนก