-
ABOUT USHISTORY / HEADS OF DEPARTMENT / VISION / MISSION / STRUCTURE
Our history
กล้องจุลทรรศน์เครื่องแรก
ภาควิชาจุลชีววิทยา เป็นภาควิชาที่เกี่ยวข้องกับเชื้อโรคโดยตรง เริ่มซื้อกล้องจุลทรรศน์เป็นครั้งแรก เมื่อปี พ.ศ. 2454
ก่อตั้งห้องปฏิบัติการ
ปี พ.ศ. 2455 ได้ก่อตั้งห้องปฏิบัติการ เรียกว่า "แผนกตรวจเชื้อโรค" ที่ตึกเสาวภาคย์ ซึ่งเป็นตึก 2 ชั้น ชั้นบนเป็นที่สอนนักศึกษา ชั้นล่างเป็นห้องปฏิบัติการเพื่อตรวจเลือด ตรวจปัสสาวะของผู้ป่วย ซึ่งเป็นที่ที่สมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมขุนสงขลานครินทร์ เสด็จทรงงานด้วยพระองค์เอง
จุดเริ่มต้นการเรียนการสอน
พ.ศ. 2457 เริ่มมีการสอนทั้งภาคบรรยายและภาคปฏิบัติในด้านบักเตรีวิทยาและวิทยาปาราสิต มีการแสดงภาคปฏิบัติในสมัยโรงเรียนราชแพทยาลัยด้วย
ตึกเรียนถาวรหลังแรก
พ.ศ. 2466 งานจุลชีววิทยา เริ่มขึ้นในอาคารศาลาปาโถโลยี ที่เริ่มสร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2466 และสร้างเสร็จ พ.ศ. 2468 ด้วยเงินทุนของสมเด็จพระมหิตลาธิเบศรอดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก เป็นตึกเรียนถาวรหลังแรกของคณะฯ ตั้งอยู่บริเวณที่เป็น ตึกจุลชีววิทยาในปัจจุบัน โดยใช้เป็นที่เรียนทุกสาขาของงานพยาธิวิทยา (พยาธิวิทยา บัคเตรีวิทยา ปรสิต และพยาธิวิทยาคลินิก)
สาขาวิชาบัคเตรีวิทยา แผนกพยาธิวิทยา
สาขาวิชาบัคเตรีวิทยา แผนกพยาธิวิทยา ให้บริการด้านการเพาะเชื้อจากเลือด เสมหะ อุจจาระ และปัสสาวะ แก่โรงพยาบาลศิริราช โดยในปี พ.ศ. 2471 มีหลวงไตรกิศยานุการ (แปลก ทัศนียะเวช) เป็นหัวหน้าเป็นหัวหน้าสาขา พร้อมด้วย นพ.อภัย ชมุนี และ ศาสตราจารย์ นพ.สุขุม ภัทราคม
ตึกพยาธิวิทยาหลังที่ 2 ถูกระเบิดทำลาย
พ.ศ. 2488 ตึกพยาธิวิทยาหลังที่ 2 ถูกระเบิดทำลายในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 ในวันที่ 22 มีนาคม พ.ศ. 2488 จึงต้องสร้าง เรือนไม้มุงจากขึ้น เพื่อใช้เป็นห้องปฏิบัติการบัคเตรีวิทยาชั่วคราว
ก่อสร้างตึกพยาธิวิทยาทดแทนตึกที่ถูกระเบิด
พ.ศ. 2498 ก่อสร้างตึกพยาธิิวิทยา 3 ชั้นแทนตึกพยาธิวิทยาหลังที่ 2 ที่ถูกระเบิดเสียหายในช่วงสงคราม (ปัจจุบันคือตึกอดุลยเดชวิกรม) โดยชั้นที่ 1 เป็นห้องปฏิบัติการพยาธิวิทยา ชั้นที่ 2 เป็นห้องปฏิบัติการจุลชีววิทยา และชั้นที่ 3 เป็นห้องปฏิบัติการปรสิตวิทยา
เริ่มเปิดบริการการตรวจทางห้องปฏิบัติการไวรัส
ภาควิชาจุลชีววิทยา ได้เริ่มเปิดบริการการตรวจทางห้องปฏิบัติการที่เกี่ยวกับเชื้อไวรัส เพื่อช่วยวิเคราะห์โรคที่เกิดจากเชื้อไวรัสบางชนิด สำหรับงานทางด้านซีโรโลยี คณาจารย์สามารถเตรียมแอนติเจนจากเชื้อไวรัสบางชนิด รวมถึงการเตรียม immune serum บางชนิดไว้ใช้เอง แทนการสั่งซื้อจากต่างประเทศ และเริ่มงานด้านเซลล์เพาะเลี้ยง เพื่อช่วยเสริมงานทางด้านไวรัสวิทยา
เพิ่มแผนกวิชาจุลชีววิทยา ในมหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์
พ.ศ. 2506 มีพระราชกฤษฎีกา เพิ่มแผนกวิชาต่างๆ ในมหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์ โดยวันที่ 25 ธันวาคม พ.ศ. 2506 มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้เพิ่มแผนกวิชาจุลชีววิทยา ซึ่งมีประกาศในพระราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 80 ตอนที่ 124 วันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2506
ก่อตั้งแผนกจุลชีววิทยา
พ.ศ. 2507 ก่อตั้งแผนกจุลชีววิทยา โดยแยกจากแผนกพยาธิวิทยา มีศาสตราจารย์ นพ.สุขุม ภัทราคม เป็นหัวหน้าแผนกท่านแรก ซึ่งเป็นผู้มีความรู้ความสามารถทางจุลชีววิทยาอย่างดียิ่ง โดยได้แยกงานแผนกจุลชีววิทยาเป็น 4 สาขา ได้แก่ สาขาแบคทีเรียวิทยา สาขากิณวิทยา สาขาไวรัสวิทยา และสาขาอิมมูโนวิทยา และในปีเดียวกันนี้เริ่มรับนักศึกษาระดับบัณฑิตศึกษาในสาขาปรีคลินิก โดยมีรองศาสตราจารย์ นพ. มันตรี จุลสมัย เป็นนักศึกษาคนแรก
สร้าง "อาคารจุลชีววิทยา"
พ.ศ. 2515 เริ่มก่อสร้างตึกจุลชีววิทยา โดยสร้างแทนที่ตึกพญาธิวิทยาหลังที่ 1 รวมพื้นที่ระหว่างตึกพยาธิวิทยาหลังที่ 1 และหลังที่ 2 ซึ่งเป็นบริเวณที่สร้่างอาคารหลังคาจาก สร้างเสร็จในปี พ.ศ. 2521 เป็นอาคารทันสมัย 6 ชั้น โดยฝั่งขวาของชั้นที่ 1 เป็นห้องบรรยาย ส่วนฝั่งซ้ายของชั้นที่ 1 และชั้นที่ 2 เป็นที่ทำการของสาขาวิชาพยาธิวิทยาคลินิก ชั้นที่ 3 - 6 เป็นที่ทำการของภาควิชาจุลชีววิทยา โดยใช้เงินประมาณทั้งสิ้น จำนวน 32 ล้านบาท และใช้ชื่อว่า "อาคารจุลชีววิทยา"
ครบรอบ 30 ปี ภาควิชาจุลชีววิทยา
เดือนพฤษจิกายน พ.ศ. 2536 คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มีความเห็นชอบให้ใช้ชื่อห้องบรรยายบริเณชั้น 1 ของอาคารว่า
"ห้องบรรยายจุลชีววิทยา สุขุม ภัทราคม" เพื่อระลึกถึงศาสตราจารย์นายแพทย์สุขุม ภัทราคม อาจารย์หัวหน้าภาควิชาท่านแรก ในโอกาสครบรอบ 30 ปี
ภาควิชาฯ โดยเป็นห้องสำหรับจัดประชุมขนาด 400 ที่ั่ง ใช้เป็นห้องเรียนของนักศึกษาแพทย์ และประชุมวิชาการของคณะฯ
ในปีเดียวกัน สาขาอิมมูโนวิทยาได้ยกฐานะเป็นภาควิชาวิทยาภูมิคุ้มกัน และย้ายที่ทำการไปยังชั้น 11 และชั้น 12 ฝั่งตะวันตก ตึกอดุลยเดชวิกรม
ได้รับการรับรอง ISO 15189:2007
พ.ศ. 2551 ห้องปฏิบัติการภาควิชาจุลชีววิทยา ได้รับการรับรองมาตรฐานความสามารถสำหรับห้องปฏิบัติการทางการแพทย์ ISO15189:2007 เป็นครั้งแรก เมื่อวันที่ 23 พ.ค. 2551 - 22 พ.ค. 2554
โดยได้รับการรับรองมากถึง 108 รายการ ครอบคลุมรายการขอตรวจมากกว่า 90% จากรายการขอตรวจทั้งหมดในขณะนั้น นับเป็นห้องปฏิบัติการที่ได้รับการรับรองทางจุลชีววิทยามากที่สุดในประเทศไทย
และได้รับการรับรองมาตรฐานฉบับใหม่ ISO15189:2012 เมื่อวันที่ 12 มิ.ย. 2558 - 21 พ.ค.2559 จนปัจจุบันได้รับการรับต่ออายุการรับรองครั้งที่ 6 เมื่อวันที่ 25 พ.ย. 2565 - 24 พ.ย. 2569
ผ่านวิกฤตอุทกภัยครั้งใหญ่
พ.ศ. 2554 โรงพยาบาลศิริราชได้รับผลกระทบจากอุทกภัยครั้งใหญ่ ภาควิชาฯ ต้องมีการสำรองไฟฟ้าเพื่อให้แน่ใจว่าจะให้บริการแก่ผู้ป่วยได้อย่างราบรื่น เนื่องจากผู้่ป่วยในโรงพยาบาลยังต้องได้รับการดูแลอย่างต่อเนื่อง บุคลากรที่ยังคงเดินทางมาทำงานได้ ยังเดินทางมาทำงานอย่างแข็งขัน ในขณะที่บุคลากรที่ไม่สามารถเดินทางกลับบ้านได้ สามารถพักอาศัยชั่วคราวที่อาคารจุลชีววิทยา และด้วยความร่วมมือร่วมใจของบุคลากรทุกท่าน ทำให้สามารถผ่านวิกฤตครั้งนั้นไปได้โดยไม่กระทบต่อคุณภาพการบริการ
หน่วยงานดีเด่น ระดับแพตินั่ม
พ.ศ. 2556 ห้องปฏิบัติการจุลชีววิทยา ได้รับรางวัลหน่วยงานดีเด่น ระดับแพลตินั่ม เป็นห้องปฏิบัติการแรกของคณะฯ
ได้รับการรับรอง ISO 15190:2003 ครั้งแรก
ห้องปฏิบัติการจุลชีววิทยา ได้รับใบรับรองมาตรฐานความปลอดภัยของห้องปฏิบัติการทางการแพทย์ ISO15190:2003 เป็นครั้งแรก โดยมีระยะเวลารับรองตั้งแต่วันที่ 31 สิงหาคม พ.ศ. 2559 - 30 สิงหาคม พ.ศ. 2561
โดยธำรงรักษาคุณภาพควบคู่กับมาตรฐาน ISO15189:2012 เรื่อยมา จนปััจุบันได้ต่ออายุการรับรองเป็นครั้งที่ 4 เมื่อวันที่ 25 พฤศจิกายน 2565 - 24 พฤศจิกายน 2569
ได้รับการรับรอง ISO/IEC 17025:2005 ครั้งแรก
ห้องปฏิบัติการจุลชีววิทยา ได้รับใบรับรองมาตรฐานด้านการทดสอบอาหาร ยา และเครื่องสำอาง ISO/IEC 17025:2005 เป็นครั้งแรก โดยได้รับการรับรองมากกว่า 30 รายการ เมื่อวันที่ 29 พฤษภาคม 2558 - 28 พฤษภาคม 2560 ปัจจุบันได้รับการต่ออายุการรับรองเป็นครั้งที่ 3 เมื่อวันที่ 19 สิงหาคม 2564 - 18 สิงหาคม 2568
Covid-19
ห้องปฏิบัติการจุลชีววิทยาเป็นหนึ่งในกำลังสำคัญของประเทศที่ให้การบริการแก่ผู้ป่วยทั้งภายในและภายนอกโรงพยาบาลศิริราช ในช่วงสถานการณ์การระบาดของไวรัสโคโรน่าสายพันธุ์ใหม่ 2019 (COVID-19) จากความร่วมมือร่วมใจของบุคคลากรทุกภาคส่วน
ก้าวสู่ปีที่ 61 ของจุลชีววิทยาศิริราช
กว่า 60 ปีที่ผ่านมา ภาควิชาจุลชีววิทยายังคงมุ่งมั่นพัฒนามาตรฐาน และคุณภาพทั้งด้านการศึกษา วิจัย และการบริการ สู่ความเป็นเลิศในระดับสากล
Heads of Department
Vision & Mission
Structure
