ไขมันในเลือดสูง

ผศ.นพ.วีรศักดิ์  เมืองไพศาล

ความสำคัญของไขมันในเลือดสูง
           ไขมันในเลือดสูงเป็นปัญหาที่พบได้บ่อยในผู้สูงอายุ ผู้ป่วยจะไม่มีอาการจากไขมันในเลือดสูงแต่อาจมีปัญหาระยะยาวจากการที่ไขมันในเลือดสูงติดต่อกันเป็นเวลานานแล้วทำให้หลอดเลือดแข็งตัว ตีบตัน ทำให้เกิดโรคแทรกซ้อนต่ออวัยวะต่างๆของร่างกายได้ เช่น โรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด โรคหลอดเลือดสมองตีบ (โรคอัมพฤกษ์)

เกณฑ์การตัดสินว่าไขมันสูง

           ไขมันในเลือดประกอบไปด้วยโคเลสเตอรอล , ไตรกลีเซอร์ไรด์ , แอลดีแอล (LDL) และ เอชดีแอล (HDL) มีไขมันเอชดีแอล (HDL) เท่านั้นที่เป็นไขมันที่ดีต่อร่างกาย คือถ้าสูงจะดี ( เกิน 60 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร) ถ้าต่ำจะไม่ดี (ต่ำกว่า 40 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร) ส่วนไขมันชนิดอื่นถ้าสูงเกินเกณฑ์ถือว่าไม่ดีต่อร่างกาย

            การวินิจฉัยว่าไขมันในเลือดสูงโดยทั่วไปใช้เกณฑ์ แอลดีแอล (LDL) เป็นหลัก เนื่องจากโคเลสเตอรอลประกอบด้วยไขมันที่ดี ( เอชดีแอล) และไขมันที่ไม่ดี (ไตรกลีเซอร์ไรด์และแอลดีแอล) ดังนั้นถ้าดูระดับโคเลสเตอรอลเพียงอย่างเดียวอาจผิดพลาดได้

เกณฑ์ของไขมันในเลือดผิดปกติมีดังนี้
        แอลดีแอลสูง
        แอลดีแอลสูง ถ้าไม่มีปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดหลอดเลือดตีบ ใช้เกณฑ์สูงเกิน 160 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร ถ้ามีปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดหลอดเลือดตีบ เช่น เป็นความดันโลหิตสูง , สูบบุหรี่ , มีคนในบ้านเป็นโรคหัวใจตอนอายุน้อย , เอชดีแอลต่ำ ใช้เกณฑ์ 130 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร ถ้ามีโรคหลอดเลือดหัวใจตีบ โรคหลอดเลือดสมองตีบ หลอดเลือดส่วนปลายตีบหรือเป็นเบาหวานใช้เกณฑ์ 100 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร

ใครบ้างที่ควรตรวจระดับไขมันในเลือด
              ควรตรวจเมื่ออายุเกิน 35 ปีขึ้นไป ถ้าปกติและไม่ได้มีปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดโรคหลอดเลือดตีบอื่นๆ เช่น โรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง สูบบุหรี่ และอายุยังไม่เกิน 45 ปี ( ผู้ชาย) หรือ 55 ปี (สำหรับผู้หญิง) ไม่มีประวัติโรคหลอดเลือดหัวใจในครอบครัวตั้งแต่อายุยังไม่มาก (ผู้ชายไม่เกิน 55 ปีและผู้หญิงไม่เกิน 65 ปี) และยังไม่เป็นโรคหลอดเลือดหัวใจและหลอดเลือดสมอง ก็ตรวจซ้ำในอีก 5 ปีข้างหน้า แต่ถ้ามีปัจจัยเสี่ยงดังกล่าวแล้วและตรวจไขมันในเลือดว่าปกติก็ตรวจซ้ำในอีก 1-3 ปี

ควรเตรียมตัวอย่างไรบ้างก่อนไปตรวจเลือด
              ควรงดอาหารก่อนไปตรวจ 9-12 ชั่วโมงครับ สามารถดื่มน้ำเปล่าได้ ต้องไม่หลอกตัวเองนะครับคือ ในช่วง 3 สัปดาห์ก่อนไปตรวจถ้าเคยรับประทานอาหารอย่างไรก็ควรรับประทานแบบเดิม เพราะถ้าเรารู้ว่าจะไปตรวจเลือดและคุมอาหารอย่างดีอาจทำให้ไขมันเราไม่สูงทั้งที่ทั้งปีไขมันในเลือดสูงตลอดและไม่ได้คุมอาหารเลย