ปาฐกถาเกียรติยศ อุดม โปษะกฤษณะ “ทำงานอย่างมีความสุข...ในโรงพยาบาลชุมชน” โดย นพ.แสงชัย พงศ์พิชญ์พิทักษ์ แพทย์ดีเด่นในชนบท ประจำปี 2550

ปาฐกถาเกียรติยศ อุดม โปษะกฤษณะ

“ทำงานอย่างมีความสุข...ในโรงพยาบาลชุมชน”

โดย นพ.แสงชัย พงศ์พิชญ์พิทักษ์ แพทย์ดีเด่นในชนบท ประจำปี 2550

 

เมื่อวันที่ 20 มีนาคมที่ผ่านมา เวลา 09.00 น. ณ หอประชุมราชแพทยลัย นพ.แสงชัย พงศ์พิชญ์พิทักษ์ แพทย์ดีเด่นในชนบท ประจำปี 2550 ได้แสดงปาฐกถาอุดม โปษะกฤษณะ เรื่อง “ทำงานอย่างมีความสุข...ในโรงพยาบาลชุมชน” ภายในงานประชุมวิชาการ 120 ปี ศิริราช “สู่ศักราชใหม่แห่งการแพทย์ชั้นเลิศและนวัตกรรม”

            รางวัลแพทย์ดีเด่นในชนบท กำเนิดขึ้นโดยคณะกรรมการประชุมวิชาการของคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาลเมื่อปี พ.ศ. 2516 โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อยกย่อง สนับสนุน ให้กำลังใจ และประกาศเกียรติคุณแพทย์ในชนบทที่มีผลงานดีเด่น และเพื่อเป็นแบบอย่างที่ดีของแพทย์ผู้อื่นในการพัฒนาสาธารณสุขในชนบทอื่นต่อไป ซึ่งคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาลจะมอบโล่เกียรติยศเป็นรางวัล พร้อมกับเชิญเป็นผู้บรรยาย “ปาฐกถาเกียรติยศ” ในวันรับมอบรางวัล เพื่อเป็นเกียรติแด่ศาสตราจารย์นายแพทย์อุดม โปษะกฤษณะ และในปี พ.ศ.2520 หลังจาก ศาสตราจารย์นายแพทย์อุดม โปษะกฤษณะ ได้พ้นจากตำแหน่งคณบดีคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาลและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขแล้ว “ปาฐกถาเกียรติยศ” จึงได้เปลี่ยนเป็น “ปาฐกถาอุดม โปษะกฤษณะ”

                โดย อ.นพ.สมุทร  จงวิศาล  ประธานคณะกรรมการการคัดเลือกแพทย์ดีเด่นในชนบท กล่าวว่า “ในปีนี้มีผู้เสนอชื่อแพทย์ที่มีผลงานดีเด่นทั้งสิ้น 11 ท่าน และคณะกรรมการการคัดเลือกแพทย์ดีเด่นในชนบทได้เดินทางไปเยี่ยมชมการปฏิบัติงาน ทำการสัมภาษณ์ผู้ร่วมงาน ผู้มารับบริการ ตลอดจนได้เยี่ยมชมผลงานของโรงพยาบาล   ทั้งยังพิจารณาถึงการให้บริการทางการแพทย์และสาธารณสุข การบริหาร มนุษยสัมพันธ์ ความเสียสละ ความสนใจใฝ่รู้ในเชิงวิชาการ ความเป็นผู้นำที่ดี มีความคิดริเริ่มสร้างสรรค์สิ่งที่เป็นประโยชน์ต่อส่วนรวมมาโดยตลอด ซึ่งคณะกรรมการได้พิจารณามอบรางวัล แพทย์ดีเด่นในชนบท ประจำปี 2550 แก่ นพ.แสงชัย พงศ์พิชญ์พิทักษ์ ผู้อำนวยการโรงพยาบาลสูงเม่น จ.แพร่”

                หลังจากนั้น นพ.แสงชัยได้เริ่มปาฐกถาอุดม โปษะกฤษณะ ด้วยการเล่าถึงประวัติของท่านโดยย่อ นพ.แสงชัย พงศ์พิชญ์พิทักษ์ เป็นชาวกรุงเทพโดยกำเนิด จบการศึกษาระดับมัธยมศึกษาที่โรงเรียนวัดสุทธิวราราม แล้วสอบเข้าเรียนแพทย์ที่คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยลัยมหิดลโดยเป็นนักศึกษาศาลายารุ่นแรก จบการศึกษาเมื่อปี 2531 จากนั้นเลือกรับราชการเป็นแพทย์ที่โรงพยาบาลวังชิ้น จังหวัดแพร่ อยู่โรงพยาบาลวังชิ้นได้ 2 ปี ก็ได้รับคำสั่งให้มาช่วยงานที่โรงพยาบาลสูงเม่น จนถึงปัจจุบัน

ด้านประสบการณ์การทำงานในโรงพยาบาลชุมชนนั้นเป็นประสบการณ์ที่พิเศษ ซึ่งการทำงานในโรงพยาบาลในชุมชน จะเป็นที่ๆแพทย์มีบทบาทเป็นอย่างมากในการดำเนินการด้านต่างๆ นพ.แสงชัย ได้สรุปเป็นบทบาทของแพทย์ในชนบทที่สำคัญได้ 2 เรื่องคือ

1. ผู้ให้บริการ โดยแพทย์ต้องเป็น ผู้ให้บริการ ให้การรักษา ให้คำปรึกษา ต้องใช้วิชาความรู้ มาตรฐานวิชาชีพ ทักษะในด้านการรักษาพยาบาล ส่งเสริมสุขภาพ ป้องกันโรค มีการวางแผนการรักษา การสื่อสารที่ดี ฯลฯ บทบาทเหล่านี้เราได้รับการเรียนการสอนจากโรงเรียนแพทย์มาเป็นอย่างดี

2. ผู้นำ เป็นบทบาทที่เราแทบจะไม่ได้เตรียมตัวไว้ล่วงหน้าเลย แต่ด้วยความคาดหวังของบุคลากรในโรงพยาบาลเอง และสังคม มักจะได้รับการยกย่องว่าเป็นหมอต้องเก่งทุกอย่าง จึงมักจะได้เป็นประธานกรรมการชุดต่างๆ เช่น ประธานวิชาการ ประธานข้อมูลข่าวสาร ประธานทีมนำเฉพาะด้านต่างๆ เป็นต้น ซึ่งเราต้องอาศัยทักษะหลายๆ ด้านที่เราไม่เคยรู้มาก่อน เช่น ด้านการวางแผน การจัดการประชุมที่ดี การจัดสรรทรัพยากร มนุษยสัมพันธ์ การทำงานเป็นทีม การเจรจาต่อรอง การตัดสินใจ ฯลฯ  เราต้องใช้ประสบการณ์และการเรียนรู้ไปเรื่อยๆ

เมื่อเรารู้จักวางแผนกลยุทธ์ให้เรียบร้อยก็จะรู้ว่าโรงพยาบาลจะเดินไปในทิศทางใดงานไหนด่วนและสำคัญกว่า งานด้านใดหนัก ด้านใดเบา ก็ดำเนินการจัดแบ่งงานกันไปแบ่งฝ่ายงาน กำหนดสายบังคับบัญชา มอบหมายงานและหน้าที่รับผิดชอบ ทำให้ทุกคนในโรงพยาบาลทราบว่าในองค์กรตรงไหน มีความสำคัญอย่างไร และทำให้ร่วมมือกันเพื่อบรรลุเป้าหมายได้

“ความสุข... ทุกๆคนอยากมีความสุขด้วยกันทั้งนั้น วันหนึ่งมี 24 ชม.เราใช้ไปกับการนอนหลับพักผ่อน 8 ชม.เราใช้เวลาอยู่ที่ทำงาน 8 ชม.ที่เหลืออีก 8 ชม.ใช้ชีวิตที่บ้านบ้าง เที่ยวบ้าง อยู่กับครอบครัวบ้าง ฯลฯ ถ้า 8 ชม.ในที่ทำงานเราไม่มีความสุข ก็ประมาณว่าครึ่งหนึ่งของชีวิตเราไม่มีความสุขไปด้วย เพราะฉะนั้น ทุกท่าน...จงมาร่วมมือกันทำงานอย่างมีความสุขกันเถิดครับ”