มะเร็งเม็ดเลือดขาว

ภาควิชาอายุรศาสตร์ สาขาวิชาโลหิตวิทยา
สถานวิทยามะเร็งศิริราช  คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล

 

ความรู้ทั่วไปของโรค

          มะเร็งเม็ดเลือดขาวเป็นมะเร็งทางโลหิตวิทยาที่พบได้บ่อย และมีความรุนแรงสูง  พบได้ทุกกลุ่มอายุ แต่พบบ่อยขึ้นในผู้สูงอายุ

ชนิดของโรค

          แบ่งเป็นมะเร็งเม็ดเลือดขาวชนิดเฉียบพลัน (acute leukemia) และเรื้อรัง ( chronic leukemia) และแบ่งตามชนิดของเม็ดเลือดขาวที่เป็นมะเร็งชนิด myeloid หรือ lymphoid

สาเหตุ

          มักเกิดจากความผิดปกติทางพันธุกรรมที่เกิดขึ้นภายหลัง  อันอาจเป็นผลจากการได้รับกัมมันตภาพรังสี  สารเคมีหรือการรักษาด้วยยารักษามะเร็งในอดีต  อย่างไรก็ตามส่วนใหญ่จะไม่พบสาเหตุที่ชัดเจน

อาการ

          มักมาด้วยภาวะเม็ดเลือดขาวสูง โลหิตจาง เกล็ดเลือดต่ำ ทำให้มีอาการอ่อนเพลียเลือดออกง่ายผิดปกติ หรือมีการติดเชื้อ บางชนิดจะพบตับหรือม้ามมีขนาดโตขึ้น หรือมีก้อนมะเร็งเกิดตามร่างกายหรือผิวหนัง  กรณีที่เม็ดเลือดขาวกระจายเข้าในอวัยวะสำคัญอาจจะทำให้เกิดความผิดปกติของอวัยวะเหล่านั้น

การวินิจฉัย

          จากการตรวจเลือด พบเม็ดเลือดขาวสูง โลหิตจาง เกล็ดเลือดต่ำ และตรวจชนิดของเม็ดเลือดขาวที่เป็นโรคด้วยเทคนิคโฟลไซโทเมทรี (flow cytometry) และตรวจพันธุกรรมของโรคจากเลือดและไขกระดูก

การรักษา

          มักรักษาด้วยการให้ยาเคมีบำบัด และอาจต้องให้เลือดแดงหรือเกล็ดเลือดร่วมด้วย กรณีที่มีการติดเชื้อต้องให้ยาปฏิชีวนะร่วมด้วย  ถ้าพบความผิดปกติทางพันธุกรรมที่จำเพาะอาจสามารถใช้ยามุ่งเป้า เช่น ยากลุ่ม tyrosine kinase inhibitor ใน chronic myeloid leukemia หรือ FLT3 inhibitor ใน FLT-3 positive acute myeloid leukemia  การรักษาที่ทำให้หายขาดคือ การปลูกถ่ายเซลล์ต้นกำเนิดจากผู้ที่มีเนื้อเยื่อตรงกัน (HLA-matched allogeneic stem cell transplantation)

การป้องกัน

          ยังไม่มีวิธีการป้องกัน แต่แนะนำให้มาตรวจเลือดและพบแพทย์เมื่อมีความผิดปกติ