ฟันปลอม ตอนที่ 1

ฟันปลอม (ตอนที่ 1) 

ทพญ.วรรณดี พลานุภาพ
งานทันตกรรม  โรงพยาบาลศิริราช

Faculty of Medicine Siriraj Hospital
คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล

           ฟันปลอมที่นำมาใช้แทนฟันแท้นั้นจะแบ่งออกเป็นกี่ชนิด แต่ละชนิดจะแตกต่างกันอย่างไรบ้าง เรื่องของฟันปลอมถ้าแบ่งตามฟันที่ถูกถอนไป ก็อาจจะเป็นฟันปลอดบางส่วน หรือฟันปลอมชนิดทั้งปากเลย ส่วนถ้าฟันปลอมเราแบ่งตามระยะเวลาการใช้งานก็แบ่งได้เป็น ฟันปลอมชั่วคราวกับฟันปลอมถาวร ซึ่งฟันปลอมชั่วคราวจะมีอายุการใช้งานประมาณไม่มากเกินกว่า 6 เดือน ลักษณะจะเป็นพลาสติกที่เราเห็นทั่วไปอาจจะเป็นฟังปลอมที่หลังจากถอนก็ใส่ฟันเลย หรือหลังจากถอนฟันนานแล้วก็จะเป็นแบบพลาสติกฟันปลอมถาวรจะมีระยะเวลาใช้งานตั้งแต่ 6 เดือนขึ้นไปจนใช้ได้ตลอดไปและดูแลฟันให้สะอาดและทำความสะอาดและตรวจเป็นระยะๆ สามารถใช้ได้ตลอด

ฟันปลอมถาวรมี 2 ประเภท คือ
           1. ฟันปลอมชนิดถาวร แบบถอดได้ ส่วนใหญ่จะมีลักษณะเป็นโครงโลหะ อาจจะชิ้นเล็กบ้างใหญ่บ้าง
           2. ฟันปลอมชนิดตอดแน่น เหมาะสำหรับผู้ที่ลำคราญฟังปลอมที่เป็นชิ้นใหญ่ ๆ อาจจะทำครอบฟันติดบนตัวฟันหรือจะทำสะพานฟันติดกันหลายๆ ตัวก็ได้
           ในการทำฟันปลอมแบบชั่วคราวมาใช้ และกรณีใดถึงนำฟันปลอมชนิดชั่วคราวจริงๆ แล้วฟันปลอมชั่วคราวเราแนะนะให้ใช้ชั่วระยะเวลาสั้นๆ เช่น กรณีถอนฟันหน้า คนไข้ก็อยากให้มีฟันทนแทน เพื่อความสวยงามก็แนะนำให้มีฟันปลอดใช้ไปก่อน และฟันปลอมช่วยในการออกเสียงพูดและสวยงาม

ในปัจจุบันนี้นิยมใช้ชนิดใดมากที่สุด
           คือถ้าจะให้ดีก็จะแนะนำให้ใช้ฟันปลอมชนิดถาวร และแบบถอดได้ คนเราการทำความสะอาดอาจจะไม่มีเวลาและทำไม่สะอาดพอสมควร และการทำฟันปลอมชนิดติดแน่นเราจะพบปัญหาเมื่อใช้ไปประมาณ 5 ป ขึ้นไป อาจจะทำให้ฟันจริงที่ถูกครอบผุ หรือเป็นโรคเหงือก ก็จะแนะนำให้คนไข้ทำชนิดแบบถอดได้จะดีที่สุด เพราะมีลักษณะเป็นโครงโลหะจะแข็งแรง ทำความสะอาดงายเวลาถอดก็ง่ายและควรถอดดูว่าฟันที่ยึดว่ามีโรคอะไรจะเห็นชัดเจน ในบ้านเราบางคนพบว่าฟันปลอดถาวรแบบชนิดถอดได้ มีราคาแพง ถ้าจำเป็นจริงๆ ก็ใช้ชนิดชั่วคราวแบบพลาสติกไปก่อน ก็ได้ ซึ่งควรจะใช้ในระยะเวลาสั้นๆ เพราะชนิดนี้ไม่แนบสนิทกับช่องปากนักจะทำให้ฟันพุตามคอฟัน และควรจะถอดออกหลังการรับประทานอาหารทุกครั้ง เพื่อทำความสะอาดแปรงฟันเลยในการถอนฟันก็พบปัญหาว่าไม่สามารถใส่ฟันปลอมได้เลยต้องรอให้เหงือกยุบหรือแผลหาย ถ้าถอนฟันแล้วสามารถใส่ฟันปลอมได้หรือภายหลังดี
           ถ้าเป็นฟันหน้าถูกถอนออกก็ยังเป็นสิ่งจำเป็นอยู่ เพื่อความสวยงามเราก็จะทกฟันปลอมชนิดใส่ให้ทันที่หลัดถอนให้เลย ซึ่งทันตแพทย์ก็จะทำวิธีพิมพ์ปากก่อนถอนฟัน แล้วก็ไปเรียงฟันอันฟันพลาสติก ชั่วคราวมาหลังจากนั้นนัดมาถอน หลังถอนเสร็จก็จะใส่ฟันปลอมให้ทันทีฟันปลอมนั้นก็จะเสมือนเป็นจริงหรือเป็นเครื่องที่ช่วยทำให้เลือดหยุดเร็วจะมีแรงกดทับบนแผลด้วยแต่อันนี้จะมีข้อเสียนิดหนึ่งคือ เราใส่ทันทีหลังถอน สภาพเหงือกและเนื้อกระดูกมันจะมีการยุบตัวใช้ไปเดือน 2 เดือน ก็จะหล่นที่นี้ก็ต้องมาเสริมฐานฟันปลอดอีกให้แนบสนิทกับเนื้ออีกครั้ง ถ้าถอนฟันด้านในหรือฟันกรามก็ไม่จำเป็นต้องใส่ฟันปลอมชั่วคราว แต่ถ้าเป็นฟันหลังเราไม่แนะนำให้เขาใส่ทันทีเพราะไม่ต้องเร่งด่วน

ต้องใช้เวลาในการทำมากน้อยแค่ไหน
           ในการทำฟันปลอมนั้นทุกชนิดคือ ฟันปลอมชั่วคราวแบบพลาสติกเราจะใช้ขั้นตอนการอันพลาสติกแต่งรูปแบบเป็นขี้ผึ้งเรียงฟันแล้วก็นำไปอันเป็นพลาสติกขึ้น จะใช้เวลา 3-5วัน ซึ่งจะทำให้ได้พลาสติกที่คงทนถาวรมากกว่า แต่จริงๆ แล้ว ฟันปลอมพลาติกเราอัดและอาจจะทำให้เสร็จภายในไม่ก็ชั่วโมงก็เป็นไปได้แต่พลาสติกชนิดนั้นต้องมีการเซตตัวเร็วไม่ค่อยมีความแข็งแรงเราก็ไม่ค่อยนิยมแล้วอย่างแบบอื่นๆ
            ในส่วนฟันปลอมถาวรชนิดถอดได้ก็คงจะต้องใช้เวลาทำ 1-3 เดือน ขั้นตอนก็เริ่มตั้งแต่พิมพ์ปาก ต้องนัดผู้ป่วยมารอแต่ฟัน เพื่อให้มีทิศทางเหมาะในการถอดใส่ และวางตำแหน่งของตะขอส่งพิมพ์ปาก ส่งไปเหวี่ยงโครงโลหะ เมื่อได้โครงโลหะมาก็จะต้องใช่องปากว่าแนบสนิทดีไหม ถอด ถอดเข้าออกง่ายหรือไม่ หลังจากนั้นจึงเป็นขั้นตอนเรียงฟันและอัดฟันพลาสติกให้ติดกับชิ้นโลหะซางขั้นตอนทั้งหมดที่ว่านี้จะใช้เวลาประมาณ 1-2 เดือนถ้าไม่มีข้อผิดพลาดแต่ถ้างานมีข้อผิดพลาดกระดกหรือไม่แนบสนิท ทันตแพทย์จะแก้ไขงานนั้นโดยเริ่มจากการทำใหม่เลยประมาณ 1-3 เดือน
           ยังมีฟันปลอมอีกชนิดหนึ่งคือ ชนิดติดแน่น หรือเรียกว่าครอบฟันก็ใช้เวลาในการทำ 1-2 เดือน โดยในขั้นตอนเริ่มจากพิมพ์ปากใช้เวลากรอแต่งฟันเพื่อให้มีขนดพอเหมาะทิศทางที่จะถอดเข้าหรือถอดออกง่ายไปเวียงขี้ผึ้ง และเหวี่ยงโลหะออกมาครอบฟันว่าจะแต่งรูปร่างฟันสีของฟันให้สวย ในผู้ป่วยแต่ละลายไม่เหมือนกัน หลังจากนั้นก็จะเป็นขั้นตอนมาติดครอบฟันในปากคนไข้

                                                                                                                                                 - มีต่อตอนที่ 2-