อาหารริมถนน

อาหารริมถนน

รศ.นพ.ศุภชัย รัตนมณีฉัตร
Faculty of Medicine Siriraj Hospital
คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล

ถาม:รับประทานอาหารอย่างไร
ตอบ: อาหารที่รับประทานนั้น จะต้องเป็นอาหารที่ทำให้สุกหรือไม่ดิบ ๆ สุก ๆ หรือ ดิบ เช่น พวกพล่า หรือยำต่าง ๆ สิ่งนี้จะทำให้เกิดโรคได้ อีกอย่างต้องเป็นอาหารที่รส ไม่จัด ไม่เปรี้ยวจัด เผ็ดจัด เค็มจัดเป็นอาหารที่ปรุงขึ้นใหม่ ๆ ร้อน ๆ เพราะพวกแมลง วันยังไม่ตอมภาชนะที่ใส่อาหารต่าง ๆ ก็ต้องสะอาด เป็นภาชนะที่คงทนต่อความร้อน ไม่ละลายง่าย ไม่เจือสีซึ่งมีโลหะหนักผสม จานพลาสติกบางอย่างผสมสี และพลาสติก ที่ไม่มีคุณภาพ หรือคุณภาพไม่ดี เวลาใส่ของร้อน ๆ อาจจะทำให้สีซึ่งมีโลหะหนักพวก ตะกั่วผสมอยู่ หลุดออกมาติดกับอาหารได้ ทำให้คนกินเข้าไปได้รับสารพิษเข้าไปใน ร่างกาย ภาชนะที่ใส่อาหารควรอยู่ในที่เปิดเผย ควรจะมีสิ่งปกปิดมิดชิด มีฝาชีครอบ เพื่อป้องกันแมลงวัน หรือฝุ่นอากาศจากภายนอก ในช่วงนี้รถยนต์ในกรุงเทพฯ มี จำนวนมาก ก็อาจจะเกิดมลพิษจากการเผาไหม้ของเบนซินต่าง ๆ รวมทั้งตะกั่วซึ่งอยู่ ในน้ำมันเบนซิน เมื่อเครื่องยนต์เผาไหม้ สารตะกั่วจะถูกปะปนในบรรยากาศและอาจ ปลิวเข้าไปสะสมอยู่ในอาหารได้ ควรจะเลือกอาหารที่ใส่ผงชูรสน้อย ไม่ใส่มากเกินไป เลือกอาหารที่ไม่เจือสีถ้าอาหารที่เจือสีควรจะถามว่าใช้สีอะไร ไม่ใช่สีย้อมผ้าควรใช้สี ธรรมชาติ

ถาม:ในการรับประทานอาหาร ควรให้ถูกสุขลักษณะทั้งที่บ้าน และนอกบ้าน สำหรับนอกบ้านบางครั้งก็หย่อนยานไปบ้าง ถ้ารับประทานอาหารริมทาง ถือว่าไม่ถูกสุขลักษณะอย่างไรบ้าง
ตอบ:อาหารริมทางหมายถึง อาหารหาบเร่แผงลอยต่าง ๆ บางเจ้าทำได้ดีสะอาดพอ สมควร บางเจ้าก็ไม่สะอาดก็ต้องติงกันบ้าง อย่างเช่น การปรุงอาหารควรจะทำในบ้าน เพราะมีเครื่องไม้เครื่องมือครบ ทำความสะอาดได้ดี เพราะมีน้ำประปาอย่างสมบูรณ์ แต่สำหรับ หาบเร่แผงลอย การทำความสะอาดจานต่างๆ ภาชนะใส่อาหาร เป็นไปด้วย ความยากลำบาก และปรุงในบรรยากาศที่มีคนจอแจ ก็มีอันตราย จะทำให้เกิดอุบัติเหตุ อย่างเช่น พวกหาบเร่แผงลอยไม่เป็นระเบียบ คนที่จะเดินก็ไม่มีทางเท้าที่จะเดิน ก็ต้อง ลงไปเดินในถนน ซึ่งปัจจุบันรถยนต์มีเป็นจำนวนมาก อาจจะทำให้ถูกรถชนได้ก็เป็น อุบัติเหตุอันหนึ่ง อีกเรื่องหนึ่งพวกของทอด ๆ เช่น ทอดมัน ทอดปลา ก็ทำกันอย่าง โจ่งแจ้ง ไม่มีเครื่องป้องกันไม่ให้คนเดินเฉียด จริง ๆ แล้วน่าจะมีการห้ามทอดกันอย่าง นั้น และในบริเวณอย่างนั้น เวลาเลิกงาน หรือเด็กต้องไปโรงเรียนคนพลุกพล่าน ต้อง รีบขึ้นเมล์ เป็นการเสี่ยงมากที่อาจจะโดนน้ำได้ เป็นอุบัติเหตุที่เกิดได้ตลอดเวลา นอก จากนั้นพวกลูกชิ้นเสียบไม้ เมื่อรับประทานเสร็จแล้ว มักจะโยนไม้ที่แหลมลงพื้นแทน ที่จะใส่ถึงขยะก็ปรากฎว่าคนโดนไม้เสียบลูกชิ้นตำเท้า โดยเฉพาะคนที่ไม่สวมรองเท้า หรือคนที่สวมรองเท้าแตะฟองน้ำ

ถาม: ถ้าสมมุติว่ามีความจำเป็นจริง ๆ จะต้องรับประทาน มีข้อแนะนำอย่างไร บ้าง
ตอบ: ก็ต้องยอมรับว่าเห็นใจ ทั้งคนขายและคนซื้อ เรื่องหาบเร่แผงลอยในบ้านเรา ซึ่งมีมานานแล้ว และมีบทบัญญัติผู้เร่ขายว่า จะต้องมีความสะอาดอย่างไรผู้ขายจะ ต้องแต่งตัวอย่างไร

ถาม:ช่วยยกตัวอย่างให้ฟัง สักสองสามข้อ
ตอบ:ในข้อ 9 กล่าวว่าผู้รับใบอนุญาตเร่ขาย จะต้องปฏิบัติดังนี้ เช่น แต่งกายให้ สะอาดเรียบร้อยในเวลาที่ขายอาหารและเครื่องใช้ไม่ให้มีฝุ่น แมลงวันซึ่งเป็นพาหนะนำ โรค รวมทั้งรักษาเครื่องปกปิดนั้นให้ใช้การประกอบปรุงแช่หรือล้างภาชนะเครื่องใช้ เหล่านี้เป็นต้น ถ้าเราเข้มงวดเต็มที่ก็สามารถใช้ได้ทุกร้านอยู่ที่เราจะเข้มงวดแค่ไหน

ถาม:ในเรื่องสุขอนามัย คืออนามัยในการทำให้สะอาด เพื่อประโยชน์ต่อ สุขภาพแต่ละคน ควรคำนึงในด้านใด
ตอบ: เน้นในเรื่องของตัวคนทำต้องสะอาด ไม่เป็นพาหนะของโรค ผมต้องสะอาด พวกนี้สามารถนำพาโรคมาได้ มือต้องสะอาด เล็บตัดให้เรียบและสะอาด ควรจะใส่ถุง มือภาชนะต่าง ๆ ที่ใส่อาหารต้องมีที่ปกปิดมิดชิด

ถาม:พวกเครื่องดื่มที่ใส่ถุงพลาสติก หรือใส่แก้วควรจะคำนึงถึงอะไร
ตอบ:น้ำแข็งควรเลือกน้ำแข็งที่มีคุณภาพ บางแห่งใช้น้ำที่ไม่สะอาดมาทำ ซึ่งจะเป็น ตัวนำโรค พวกน้ำหวานต่าง ๆ ที่ผสมให้เด็กกิน ต้องใช้สีธรรมชาติไม่ใช่น้ำหวานที่เจือ สี จะเป็นอันตรายได้ สำหรับภาชนะเวลาใช้ไปแล้ว นำมาล้างต้องให้สะอาด ซึ่งเป็น เรื่องยาก เพราะผู้เร่ขายมีน้ำสะอาดจำนวนจำกัด ต้องหาทางแก้ไข

ถาม:มีข้อแนะนำอย่างไรบ้าง
ตอบ:การรับประทานอาหารไม่ถูกสุขลักษณะ จะเกิดโทษอย่างมากมายเกี่ยวกับลำ ไส้ เช่น อาหารเป็นพิษส่วนอาหารที่เจือสีก็ต้องระวัง เพราะอาจจะทำให้ปวดท้อง อาการซีดขาดเลือดได้โดยไม่ทราบสาเหตุอีกเรื่องหนึ่งอยากให้กรุงเทพมหานคร หาที่ ให้หาบเร่หรือแผงลอยอยู่ในเขตที่กำหนดให้ และอาจจะให้กรุงเทพมหานครจัด พนัก งาน ซึ่งดูแลเกี่ยวกับความสะอาดคิดว่าพ่อค้าแม่ค้าคงให้ความร่วมมือกันอย่างดี หรือ จัดให้มีการประกวดว่าร้านใดทำร้านได้สะอาดก็จะได้รับรางวัล