วัยรุ่น วัยรุ่น

การนอนในวัยต่างๆ (ตอนที่ 2)

การนอนในวัยต่างๆ (ตอนที่ 2)

อ.ดร.ปุณฑริกา  สุวรรณประเทศ
ภาควิชาสรีรวิทยา ศูนย์นิทรรักษ์ศิริราช
Faculty of Medicine Siriraj Hospital
คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล

                        วัยรุ่น (adolescence) เป็นวัยที่มีการเจริญเติบโตและพัฒนาการทั้งทางร่างกายและสมองมากที่สุด เมื่อเปรียบเทียบกับวัยอื่นๆ ยกเว้นวัยแรกเกิด   จริงๆ แล้ว คนในวัยนี้ต้องการการนอนมากกว่าเด็กๆ หรือวัยเริ่มหนุ่มสาว (puberty) ประมาณ 1 ชั่วโมง  แต่ในความเป็นจริงแล้วพบว่า คนส่วนใหญ่ในวัยนี้นอนน้อยกว่าความต้องการจริง ประมาณ 1 ชั่วโมง   และเป็นความเข้าใจที่ผิดๆ ที่พบเจออยู่เสมอว่า พ่อแม่ส่วนใหญ่มักจะคิดว่ากิจกรรมต่างๆ ที่มีมากมายของลูกๆ ที่อยู่ในวัยนี้เป็นสาเหตุที่ทำให้ลูกๆ ของตนเหนื่อยล้า มีอาการขี้เซา ปลุกให้ตื่นยากและท่าทางงงงวยไม่สดชื่นหลังตื่นนอน   แต่แท้ที่จริงแล้วอาการต่างๆ เหล่านั้นเกิดขึ้นจากการที่นอนไม่พอนั้นเอง

                อย่างไรก็ตาม  ปัญหาดังกล่าวอาจเกิดจากความผิดปกติของจังหวะวงจรชีวิต (circadian rhythm)  ยกตัวอย่างเช่น delayed sleep phase syndrome (DSPS) เป็นโรคที่พบได้บ่อยในวัยรุ่น ประมาณร้อยละ 5 – 10  เป็นความผิดปกติของการนอนที่เกิดจากการมี circadian rhythm ยาวกว่าปกติ  ทำให้ไม่รู้สึกง่วงนอนและนอนไม่หลับเมื่อถึงเวลาที่เคยนอน แม้ว่าจะต้องการนอนก็ตาม ทำให้ไม่เข้านอนในเวลานอนปกติของคนทั่วไปในวัยเดียวกัน (ช่วงเวลาประมาณ 3-5 ทุ่ม) แต่จะเริ่มรู้สึกง่วงและสามารถนอนหลับได้ไม่ยากในเวลาที่ช้ากว่าเดิมประมาณ 60 – 90 นาที  ซึ่งเป็นในเวลาที่ดึกกว่าปกติของคนทั่วไปในวัยเดียวกัน (เที่ยงคืน หรืออาจจะดึกกว่านั้นคือ ตี 2 ตี 3 ตี 4...)  และไม่สามารถตื่นได้ในเวลาที่ควรตื่นเพื่อไปโรงเรียน  (ช่วงเวลาประมาณ 6-7 โมงเช้า) หรือตื่นยาก  และมักตื่นสายกว่าเวลาที่ควรจะตื่น   หากปลุกให้ตื่นตามเวลาก็จะทำให้มีอาการง่วงนอนมากในตอนกลางวัน  ทำให้รบกวนต่อกิจวัตรประจำวันอย่างมากโดยเฉพาะด้านการเรียนและสังคม   อาจทำให้เกิดปัญหาขึ้นระหว่างพ่อแม่และลูกๆ ในหลายครอบครัว  นอกจากนี้แล้ว ยังอาจมีผลต่อเนื่องไปยังโรงเรียนของเด็กได้  ในกรณีที่โรงเรียนมีความเข้มงวดเรื่องกฎระเบียบของการมาโรงเรียนให้ตรงเวลา