หลักทั่วไปในการใช้ยา

หลักทั่วไปในการใช้ยา

ภญ. วิมล อนันต์สกุลวัฒน์
ฝ่ายเภสัชกรรม   โรงพยาบาลศิริราช
Faculty of Medicine Siriraj Hospital
คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล

           1. อ่านฉลากยาให้เข้าใจก่อนใช้ยา หากมีข้อสงสัยควรสอบถามเภสัชกรที่จ่ายยา
           2. ไม่เปลี่ยนภาชนะบรรจุยาเพราะจะทำให้ไม่มีฉลากวิธีใช้และวันหมดอายุ และยาบางชนิดต้องใช้ภาชนะที่เหมาะสม เช่น ป้องกันแสง ป้องกันความชื้น
           3. กินยาหรือใช้ยาตามที่ระบุในฉลาก ห้ามเพิ่มขนาดหรือลดขนาดยาเองโดยไม่ได้ปรึกษาแพทย์
           4. ถ้าลืมกินยาให้รับประทานทันทีที่นึกได้ ยกเว้นนึกได้เมื่อใกล้จะถึงเวลากินยามื้อต่อไป ก็ไม่ต้องกินมื้อที่ลืม แต่ให้กินตามตารางเวลาปกติต่อไป ห้ามเพิ่มขนาดยาเป็น 2 เท่าเด็ดขาด
           5. เมื่อเกิดอาการข้างเคียง ควรตรวจสอบที่ฉลากยาหรือเอกสารกำกับยาในกล่อง ถ้ามีอาการมากหรืออาการไม่ตรงกับที่เอกสารระบุไว้ควรกลับไปปรึกษาเภสัชกรที่จ่ายยาหรือเภสัชกรใกล้บ้าน
           6. ถ้าท่านแพ้ยา ต้องจดชื่อยาที่แพ้ติดตัวไว้ และแสดงแก่แพทย์และเภสัชกรทุกครั้งที่จะรับการตรวจรักษาหรือรับยา
           7. ใช้ยาให้ครบตามจำนวนที่แพทย์สั่ง ยกเว้นยาที่กินบรรเทาอาการ เช่น ลดน้ำมูก แก้ปวด เมื่อไม่มีอาการอาจหยุดยาได้
           8. ผู้ป่วยที่เป็นโรคเรื้อรัง เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง ลมชัก โรคหัวใจ ฯลฯ ต้องได้รับยาสม่ำเสมอทุกวัน เวลาเดียวกัน หากเดินทางไปพักผ่อนไกลๆควรมียาไปให้เพียงพอ ถ้าพบว่ายาอาจไม่พอควรกลับมาพบแพทย์ให้สั่งยาเพิ่มได้แม้ว่าจะยังไม่ถึงวันนัด
           9. ไม่ควรผสมยาในนมให้เด็กรับประทาน เพราะนมอาจทำปฏิกริยาให้ยาเสื่อมคุณภาพได้ และถ้าเด็กกินนมไม่หมด ก็จะได้ยาไม่ครบตามขนาดที่ควรได้
         10. ยาบางชนิดไม่สามารถผสมในน้ำส้มหรือน้ำอัดลมได้เพราะน้ำนั้นมีสภาพเป็นกรดทำให้ยาเสื่อมไป ควรผสมน้ำธรรมดา และควรผสมทันทีเมื่อจะรับประทานเท่านั้น ไม่ควรผสมทิ้งไว้
         11. เก็บรักษายาในที่ แห้ง แสงแดดส่องไม่ถึง ไม่ร้อน ไม่ชื้น และต้องเก็บยาให้พ้นมือเด็ก
         12. เมื่อยาเปลี่ยนลักษณะไป เช่น เปลี่ยนสี ผุกร่อน ชื้นหรือเปียกเยิ้ม ราขึ้น เขย่าไม่เข้ากัน มีกลิ่นหรือรสชาดไม่เหมือนเดิม ควรทิ้งไปแม้จะยังไม่ถึงวันหมดอายุก็ตาม
          13. ถ้าที่ฉลากไม่ระบุให้เก็บยาในตู้เย็น ไม่ควรเก็บในตู้เย็น เพราะยาจะชื้น ถ้าเป็นยาน้ำบางชนิดอาจตกตะกอนได้
          14. ถ้าจะซื้อยารับประทานควรบอกเภสัชกรว่ามีโรคประจำตัวอะไร และใช้ยาอะไรอยู่ หรือเอายาที่รับประทานอยู่ไปให้ดู เพราะยาบางอย่างอาจแสลงกับโรคหรือยาของท่านได้