มารู้จักภาวะซึมเศร้ากันเถอะ(2)

มารู้จักภาวะซึมเศร้ากันเถอะ(2)

 

ศ. คลินิก พญ.อรพรรณ  ทองแตง

ภาควิชาจิตเวชศาสตร์

Faculty of Medicine Siriraj Hospital

คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล

3. ด้านร่างกาย

·  มีปัญหาการกินอาหาร เช่น เบื่ออาหาร หรือกินจุมากขึ้น หรือหิวบ่อยขึ้น

·  น้ำหนักตัวอาจลดหรือเพิ่มขึ้น

·  มีปัญหาการนอน  นอนไม่หลับ หลับๆ ตื่นๆ  หลับไม่สนิท ฝันร้าย หรือหลับยาก  หรืออาจ

       นอนหลับมากกว่าปกติ

·  อาการปวดของส่วนต่างๆ ของร่างกายเพิ่มขึ้น

·  ความรู้สึกหรือความต้องการทางเพศลดลง มีเพียงส่วนน้อยที่เพิ่มขึ้น

·  รู้สึกอ่อนเพลีย ล้า ร่างกายไม่มีแรง

                   4. ด้านพฤติกรรม

·  แยกตนเอง ซึม ชอบอยู่เงียบๆ ไม่สนใจสิ่งแวดล้อม หรือสนใจน้อยลง  ยึดตนเองเป็นศูนย์กลาง บางคนอาจมีอาการกระสับกระส่าย นั่งไม่ติดเป็นพักๆ  ควบคุมตนเองได้น้อยบางรายจะมีการดื่มสุรา สูบบุหรี่  หรือใช้ยานอนหลับ ยาแก้ปวดมากขึ้น  แสดงความต้องการพึ่งพาผู้ดูแลหรือบุตรหลานมากขึ้น ทำให้บุคคลเหล่านี้เข้าใจผิดว่า ทำไปเพื่อเรียกร้องความสนใจ แต่ที่จริงแล้วเป็นอาการของความเจ็บป่วย

 

            โปรดเข้าใจว่า ภาวะซึมเศร้า ไม่ได้เกิดจากคิดขึ้นมาเอง ไม่ได้เกิดจากความอ่อนแอ ความเซ็ง หรือเกิดจากจุดอ่อนที่เป็นคนไม่อดทน ไม่ต่อสู้  แต่เป็นภาวะการป่วยจริงๆ ทางจิตใจที่ต้องการการรักษาเยียวยาจากแพทย์  บางคนอาจไม่เคยรู้จักว่ามีภาวะนี้   ทำให้ไม่ตระหนักถึง  บางคนเมื่อป่วยคิดว่า “เป็นเองหายเองได้ แก้ไขได้ เอาชนะโรคได้” หรือ “ไปซื้อยามากินเอง” ซึ่งจะทำให้อาการรุนแรงขึ้น  ระยะเวลาการป่วยนานขึ้น  ซึ่งจะเป็นที่น่าเสียดาย เพราะภาวะซึมเศร้า รักษาได้ หายได้ ถ้าได้รับการรักษาที่ถูกต้อง

 

วิธีสำรวจง่ายๆ ด้วยตนเองว่า คุณ...มีอาการซึมเศร้าหรือไม่!

           ขีดเครื่องหมาย P   ลงหน้าข้อที่คุณมีอาการ และอาการนั้นเป็นอยู่ 2 สัปดาห์ ขึ้นไป 

            โดยในแต่ละข้อจะมีอาการใดอาการหนึ่งก็ได้  ไม่จำเป็นต้องครบทั้งหมด

______  รู้สึกเซ็ง หรือเสียใจ หรือเศร้า หรือหงุดหงิด (เป็นอย่างใดอย่างหนึ่งหรือหลายอย่างก็ได้)

______  รู้สึกเบื่อหน่ายสิ่งต่าง ๆ ที่เคยชอบ หรือสิ่งที่เคยทำให้เกิดความสนุกสนาน เช่น งานอดิเรก    กีฬา  เพื่อนหรืองานที่เคยชอบทำ

______ เปลี่ยนแปลงในความอยากอาหาร (เบื่ออาหาร  กินได้น้อยลง หรือหิวบ่อยขึ้น กินมากขึ้น) หรือ

มีน้ำหนักตัวเปลี่ยนแปลงไป (ลดลงหรือเพิ่มขึ้น)

______ เปลี่ยนแปลงในการนอน  เช่น นอนไม่หลับ หลับไม่พอ  หรือหลับมากเกินไป

______ รู้สึกอ่อนเพลีย อ่อนล้า ไม่มีแรงโดยไม่มีสาเหตุ

______ รู้สึกหมดหวัง หรือมองตนเองไร้ค่า หรือคอยตำหนิโทษตนเอง

______ สมาธิไม่ดี ลืมง่าย หรือไม่กล้าตัดสินใจอะไร หรือตัดสินใจได้ช้ากว่าเดิม

______  รู้สึกกระสับกระส่าย ไม่เป็นสุขโดยไม่มีสาเหตุ                  

______ มักคิดถึงเรื่องตายบ่อย ๆ หรือเบื่อชีวิต หรือเคยคิดจะฆ่าตัวตาย หรือเคยฆ่าตัวตายมาแล้ว

 

           ถ้าตอบคำถามได้ 5 ข้อ หรือมากกว่า  แสดงว่าคุณมีอาการซึมเศร้าเกิดขึ้น  ควรรีบพบจิตแพทย์โดยเร็วเพื่อรับการวิเคราะห์ว่าป่วยหรือไม่  ซึ่งคุณจะได้รับประโยชน์มากกว่าอยู่กับความไม่แน่ใจ