65 ยังแจ๋ว กับคุณหมอชนิกา

65 ยังแจ๋ว กับคุณหมอชนิกา

ศ.พญ.ชนิกา  ตู้จินดา
Faculty of Medicine Siriraj Hospital
คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล
 

“อายุหลังเกษียณ ถือว่าเป็นกำไรชีวิต ต้องใช้ให้คุ้มทั้งกายและใจ”
            ยังสดใส แข็งแรง เห็นกี่ครั้งก็สดชื่น จะเป็นใครถ้าไม่ใช่ ศ.เกียรติคุณ พญ.ชนิกา ตู้จินดา อดีตคณบดีคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล ปัจจุบันเป็นที่ปรึกษาคณะฯ และยังมีอีกหลายบทบาทที่เราเห็นผ่านสื่อต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นวิทยากรรับเชิญในรายการโทรทัศน์ และรายการวิทยุเกี่ยวกับสุขภาพเด็ก วันนี้ด้วยวัย 65 ปี ของคุณหมอขวัญใจเจ้าตัวเล็กท่านนี้ ทำไมยังดูสดใสไม่แพ้สาว ๆ วัยทำงาน เคล็ดลับคืออะไร ต้องไปถามให้หายสงสัยกันล่ะค่ะ

            จิตใจผ่องใส ไร้มลพิษ …ทุก ๆ วัน หมอจะบอกกับตัวเองว่า “ชนิกา เธอมีชีวิตอยู่อีกวันแล้วนะ และวันนี้จะทำอะไรที่เป็นประโยชน์กับส่วนรวมหรือยัง” ซึ่งนั่นถือเป็นแรงขับเคลื่อนให้เรารู้สึกสดชื่นแจ่มใส และเห็นคุณค่าในตัวเอง ผู้เกษียณอายุราชการบางคนอาจปล่อยชีวิตไปวัน ๆ อยู่บ้านเฉย ๆ ผลที่ตามมา คือ ยิ่งห่อเหี่ยว เหงา เศร้าซึม อยากให้เพื่อน ๆ วัยเดียวกับหมอมีความสุขกายสบายใจ ทำกิจกรรมที่สนใจ แล้วผลที่ตามมา คือ คุณจะรู้สึกกระปรี้กระเปร่า ร่างกายสดชื่น และดูอ่อนกว่าวัย ที่สำคัญต้องพักผ่อนให้เพียงพอ เพราะระหว่างที่นอนหลับร่างกายจะผลิตฮอร์โมนสร้างเสริมสุขภาพ ก่อนนอนอย่าคิดกังวล แต่ควรอวยพรให้ตัวเองว่า ฉันแข็งแรง สุขภาพดี มีความสุข ฟันฝ่าอุปสรรคได้ และอย่างลืมมีอารมณ์ดี มีอารมณ์ขัน หัวเราะ เพราะนี่คือ “ยาอายุวัฒนะ”
            เมื่อเจอปัญหา …ถ้าเรื่องงาน บางครั้งที่ไม่เป็นไปตามความคาดหมาย ก็ไม่ท้อถอย แต่คิดเสมอว่าจะทำอย่างไรจะทำให้ผู้ร่วมงานเข้าใจ มีจุดมุ่งหมายร่วมกัน และร่วมกันฟันฝ่าอุปสรรคไปได้ ส่วนครอบครัวเมื่อมีปัญหาอย่าปล่อยทิ้งไว้ ควรจับเข่าคุยเพื่อร่วมแก้ไขให้กลับสู่ความเป็นครอบครัวสุขสันต์
            สุขภาพยังฟิต …ตอนเด็ก ๆ หมอไม่ค่อยแข็งแรงเท่าไหร่ ยิ่งช่วงก่อนเกษียณแต่ละวันหมดไปกับการทำงานและกิจกรรมต่าง ๆ เรียกได้ว่าแทบไม่มีเวลาออกกำลังกาย ดังนั้นจึงบังคับตนเองให้ในแต่ละวันต้องเดินอย่างน้อย 1,000 ก้าว เพื่อให้เลือดลมสูบฉีด กล้ามเนื้อทำงาน วิธีนี้ร่างกายจะไม่เหนื่อยมาก เหมาะกับผู้ที่เป็นโรคปวดหลัง ซึ่งภาวะนี้ไม่เหมาะสำหรับการวิ่งออกกำลังกาย อีกวิธีคือ การนวดตัวเอง เช่น สลัดขา แขน นวดตัว แขน ขา ตอนตื่นนอนก็ใช้มือตบเบา ๆ ที่หน้าให้เลือดหมุนเวียน เคล็ดลับนี้ถ้าทำเป็นประจำไม่ต้องไปนวดหน้าที่ร้านให้เปลืองเงินเลยค่ะ อีกวิธีที่ค้นพบว่าดี คือ การนวดเท้า ตอนแรกก็ไม่เชื่อเท่าไหร่ แต่พอนวดแล้วรู้สึกเลือดลมไหลเวียน กล้ามเนื้อแข็งแรง ตอนหลังนวดเอง ซึ่งถ้าคนเราอยู่นิ่งเฉย ไม่ทำอะไรเลยสุขภาพจะยิ่งแย่ลง แต่ควรรู้จุดอ่อนของตนเอง ถ้านั่งเฉย ๆ ก็ควรจะบริหารข้อเข่าโดยกระดกเท้าขึ้น ที่สำคัญต้องแบ่งเวลาให้พอเพียง ถ้าเมื่อยเข่าจะไม่ทิ้งไว้เฉย ๆ แต่จะประคบเข่าคลายปวดเมื่อยตอนเย็นหรือค่ำ ๆ 
            เคล็ดลับผิวแจ่ม …ทานผักผลไม้ทุกวัน ทุกมื้อ ถ้าจะให้ดีควรซื้อมาปอกเองเพื่อจะได้รับวิตามินเต็มที่ โดยส่วนตัวหมอจะพยายามทานเนื้อสัตว์ให้น้อย โปรตีนก็เป็นสารอาหารสำคัญที่ร่างกายต้องได้รับ แต่ต้องเลือกทานอย่าให้มีไขมันมาก ในแต่ละมื้อสัดส่วนพอเหมาะและไม่มากเกินไป มื้อเย็นจะทานพออิ่มเพราะอีกไม่นานก็พักผ่อน บางคนทานน้อยก็จริงแต่ทานดึกแล้วนอนเลย อย่างนี้ร่างกายไม่ได้เผาผลาญ เกิดการสะสม ไม่ควรทำนะคะ
            อาหารเสริม …จริง ๆ แล้วถ้ารับประทานอาหารครบ 5 หมู่ ร่างกายก็ได้รับสารอาหารเพียงพอแล้ว ก็ไม่จำเป็นต้องเสริม แต่ที่ต้องระวัง คือ อาหารมีพิษผ่อนส่ง เช่น อาหารหมัก ดอง หรือย่างเกรียม สำหรับบางคนที่ร่างกายไม่แข็งแรง อาหารเสริมก็เป็นอีกทางเลือกหนึ่งที่จะช่วยฟื้นฟูร่างกายให้ดีขึ้น แต่อย่าลืมนะคะก่อนทานควรปรึกษาแพทย์และต้องอยู่ภายใต้การดูแลจากแพทย์
            ตรวจสุขภาพประจำปีดีมั๊ย …ดีสิคะ เพราะทำให้เรามีชีวิตอยู่อย่างไม่ประมาท เพราะถ้าเราเป็นอะไรไปคนที่เดือนร้อนก็คือคนในครอบครัว นอกจากการตรวจสุขภาพประจำปีแล้ว เราสามารถทำเองง่าย ๆ เช่น ผู้หญิงเวลาอาบน้ำ ลองเอามือคลำเต้านมหาความผิดปกติว่ามีก้อนแข็ง ๆ หรือเปล่า ถ้าพบควรรีบปรึกษาแพทย์เพราะอาจเสี่ยงเป็นโรคมะเร็งเต้านม นอกจากนี้ยังมีบางโรคที่ป้องกันได้ เช่น โรคเบาหวาน หากคุณเป็นกลุ่มเสี่ยง เช่น มีเครือญาติเป็นโรคเบาหวาน ควรควบคุมอาหารและน้ำหนักอย่าให้อ้วน ตรวจเช็คเบาหวานเป็นระยะ ๆ
            สำหรับผู้สูงอายุที่มีปัจจัยอื่น ๆ เช่น ความดันโลหิตสูง (silent killer) โรคข้อ กระดูก มะเร็ง ผู้ชาย – มะเร็งต่อมลูกหมาก ผู้หญิง – มะเร็งปากมดลูก
            ยาชูกำลัง …ครอบครัวสิคะสำคัญที่สุด ทุกครั้งที่เหนื่อยจากการทำงาน หมอจะได้รับกำลังใจจากสมาชิกในครอบครัว อย่างเมื่อก่อนก็คือสามีและลูก แต่ตอนนี้มีหลาน 2 คนมาเพิ่มพลัง เรียกว่าวิตามินขนานไหนก็สู้ไม่ได้ค่ะ และที่อยากฝากถึงท่านผู้อ่าน คือ คนในวัยสูงอายุนอกจากต้องการสุขภาพดีแล้ว กำลังใจจากคนรอบข้างก็เป็นสิ่งสำคัญ ปัจจุบันปัญหาที่เรามักจะเห็นบ่อย ๆ คือ ผู้สูงอายุถูกทอดทิ้งทางใจ และนั่นถือเป็นตัวบั่นทอนสุขภาพอย่างแรง บางทีผู้สูงอายุก็ต้องปล่อยวาง ทำใจมาก ๆ หน่อย เพราะลูกหลานเขาก็ยุ่งกับครอบครัวและการงาน เราต้องสดใสเข้าไว้ พึ่งพาตนเองให้มากที่สุดในทุก ๆ เรื่อง และไม่เป็นภาระกับลูกหลานค่ะ
            เป็นอย่างไรคะ เคล็ดลับสุขภาพดีของคุณหมอชนิกา ทำไม่ยากถ้าคิดจะทำ แถมผลลัพธ์ก็ดีเหลือเชื่อ ต้องลองแล้วล่ะค่ะ