หน้าฝนระวังโรคตาแดง

หน้าฝนระวังโรคตาแดง

ผศ.พญ.ละอองศรี อัชชนียะสกุล
ภาควิชาจักษุวิทยา
Faculty of Medicine Siriraj Hospital
คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล

ความหมายและอุบัติการณ์
          
โรคตาแดงระบาดเป็นโรคที่เกิดจากการติดเชื้อไวรัส โดยส่วนใหญ่มีการระบาดในช่วงฤดูฝนเกือบทุกปี โรคนี้พบได้ในทุกเพศ ทุกวัย และมักเกิดในโรงเรียน โรงพยาบาล ที่ทำงาน สถานเลี้ยงเด็ก ซึ่งเป็นสถานที่ที่มีคนอยู่รวมกันเป็นจำนวนมาก
สาเหตุ
           เชื้อไวรัสที่เป็นสาเหตุของโรคชื่อ adenovirus ไวรัสชนิดนี้แบ่งเป็นกลุ่มย่อยๆ ได้มากกว่า 50 กลุ่ม และประมาณ 1 ใน 3 สามารถทำให้เกิดโรคตาแดงได้
อาการ
           ผู้ที่เป็นโรคตาแดงจะเริ่มอาการโดยรู้สึกระคายเคืองในตา น้ำตาไหล ขี้ตามาก เปลือกตาบวม ต่อมน้ำเหลืองหน้าหูโต เยื่อบุตาจะค่อยๆ แดงขึ้นเรื่อยๆ จนแดงก่ำ บางรายอาจพบการบวมของเยื่อบุตาเป็นลักษณะบวมน้ำใสๆ หากพลิกดูบริเวณเปลือกตาด้านในจะพบลักษณะเป็นเม็ดใสๆ กระจายอยู่ทั่วไป อาการมักเริ่มจากตาหนึ่งแล้วลามไปยังตาอีกข้างหนึ่งภายใน 2-3 วัน หากมีการอักเสบของกระจกตาร่วมด้วยเนื่องจากเชื้อไวรัสลามไปที่กระจกตาหรือมีการติดเชื้อแบคทีเรียแทรกซ้อน ผู้ป่วยจะมีอาการปวดตาและสายตามัวลงได้

การวินิจฉัย
           การวินิจฉัยโรคอาศัยประวัติของการแพร่ระบาดในชุมชน ร่วมกับการตรวจตา

การรักษา
             โรคตาแดงเป็นโรคที่หายเองได้ ส่วนใหญ่อาการจะหายไปภายใน 1-3 สัปดาห์โดยไม่มีผลแทรกซ้อนใดๆ เนื่องจากความรุนแรงของโรคตาแดงมีได้หลายระดับ ผู้ที่มีอาการทุกรายควรได้รับการตรวจตาโดยจักษุแพทย์ตั้งแต่เมื่อเริ่มมีอาการ หากอาการไม่รุนแรงและกระจกตาดูปกติ อาจใช้เพียงการประคบเย็น ร่วมกับหยอดน้ำตาเทียมช่วยหล่อลื่นในตา หากตาแดงมากหรือมีการอักเสบที่กระจกตาจากเชื้อไวรัส แพทย์อาจแนะนำให้หยอดยาในกลุ่มสเตียรอยด์เพื่อลดอาการระคายเคืองตาและช่วยให้อาการเยื่อบุตาอักเสบหายเร็วขึ้น อย่างไรก็ตามไม่ควรใช้ยาหยอดตาสเตียรอยด์ติดต่อกันนานเกิน 2 สัปดาห์ เนื่องจากอาจเกิดข้อแทรกซ้อนที่รุนแรง ได้แก่ การติดเชื้อแบคทีเรีย และความดันตาสูง เป็นต้น

ผลแทรกซ้อน
           ประมาณ 20-50 เปอร์เซ็นต์ ของผู้ป่วยอาจตรวจพบจุดขาวๆ ที่กระจกตาได้นานเป็นเดือน ซึ่งอาจทำให้สายตามัวลงหรือเห็นแสงรบกวน มีน้อยรายที่โรคอาจรุนแรงจนเกิดเป็นพังผืดดึงรั้งที่เยื่อบุตาได้

การป้องกันและควบคุม
           วิธีการง่ายๆ ในการป้องกันโรคตาแดง คือการไม่นำมือที่ไม่สะอาดมาจับหรือขยี้ตา ล้างมือทุกครั้งก่อนจับบริเวณตา และไม่ใช้ผ้าเช็ดหน้าหรือผ้าเช็ดตัวร่วมกับผู้ที่เป็นโรคตาแดง เพียงเท่านี้ท่านก็จะปลอดภัยจากการเป็นโรคตาแดงได้ ข้อปฏิบัติที่สำคัญสำหรับผู้ที่กำลังเป็นโรคตาแดง คือการป้องกันไม่ให้โรคแพร่กระจายจากตนเองไปสู่ผู้อื่น โดยผู้ที่มีอาการควรหยุดพักเรียนหรือพักงานอย่างน้อย 1 สัปดาห์ ไม่อยู่ในที่ชุมชน ใช้กระดาษนุ่มซับน้ำตาหรือขี้ตา โดยใช้แล้วทิ้งในถังขยะที่มิดชิด ไม่ควรใช้ผ้าเช็ดหน้าเนื่องจากจะเก็บสะสมเชื้อไว้และติดต่อไปยังผู้อื่นได้ สิ่งที่สำคัญอีกประการหนึ่งคือการหมั่นล้างมือให้สะอาดทุกครั้งที่จับบริเวณใบหน้าและตา เนื่องจากเชื้อไวรัสติดต่อโดยการสัมผัสมากที่สุด การล้างมือจะช่วยตัดการกระจายเชื้อได้อย่างดี

ข้อเสนอแนะ
           “ล้างมือบ่อยๆ งดใช้สอยของร่วมกัน ช่วยป้องกันตาแดง”