การสร้างครอบครัวใหม่

การสร้างครอบครัวใหม่

รศ.พญ.ศิริรัตน์ คุปติวุฒิ
ภาควิชาจิตเวชศาสตร์
Faculty of Medicine Siriraj Hospital
คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล

1. ครอบครัวอดีต/ปัจจุบันมีการเปลี่ยนแปลงอย่างไร
ตอบ ครอบครัวไทยจากอดีตจนถึงปัจจุบันมีความเปลี่ยนแปลงไปพอสมควร ในอดีตครอบครัวคนไทยจะมีลักษณะเป็นครอบครัวใหญ่ คือมีพ่อ แม่ ปู่ ย่า ตา ยาย ลุง ป้า น้า อา ซี่งอยู่รวมกันอย่างใกล้ชิด ก็จะมีบทบาทมากในครบครัว เช่น ช่วยกันเลี้ยงหลาน แต่ในปัจจุบัน จะเห็นว่าครอบครัวจะเปลี่ยนเป็นลักษณะของครอบครัวเดี่ยวก็คือ พ่อแม่อยู่กันตามลำพังกับลูก ๆ จากเดิมการสร้างครอบครัวในอดีตก็คือ ผู้ใหญ่จะจัดหาให้ ต่อมาสังคมและวัฒนธรรมไทยเริ่มเปลี่ยนแปลงก็จะมีลักษณะรักใคร่ชอบพอกันเองจนถึงปัจจุบัน - อนาคต ก็จะเริ่มมีการทดลองอยู่ด้วยกันก่อนแต่ง ซึ่งตรงนี้ก็จะทำให้การเกิดลักษณะของครอบครัวใหม่ในสังคมไทยเปลี่ยนไปจากเดิม.

2. คำนิยามของคำว่า ครอบครัวที่อบอุ่น จำเป็นต้องมีสมาชิกในครอบครัวจำนวนมากหรือไม่
ตอบ คำว่า ครอบครัวที่อบอุ่น ไม่ได้หมายความว่า จำนวนสมาชิกในครอบครัวจะต้องมีมาก แต่คุณภาพในครอบครัวจะมีความสำคัญมากกว่า ถึงแม้ว่าบางครอบครัวจะเหลือ คุณพ่อ หรือคุณแม่ เพียงคนเดียวอยู่กับลูกๆ ซึ่งคำว่า คุณภาพนี้ ก็คือ ความสัมพันธ์กันอย่างดี มีความรักใคร่ห่วงใย เกื้อกูลซึ่งกันและกัน โดยเฉพาะในยามที่เกิดปัญหา ยามที่มีความทุกข์ ความเจ็บป่วย การให้ความช่วยเหลือซึ่งกันและกัน การดูแล จะเป็นจุดที่ประเมินความอบอุ่นของครอบครัวได้มากกว่า

3. สิ่งแวดล้อมจะมีส่วนทำให้ครอบครัวแต่ละครอบครัวแตกต่างกันหรือไม่
ตอบ สิ่งแวดล้อมจะมีผลกระทบอย่างมากต่อครอบครัว โดยเฉพาะเรื่องของเศรษฐกิจ ในสมัยก่อนมีสุภาษิตว่า กัดก้อนเกลือกินได้ ปัจจุบันจะเป็นเรื่องค่อนข้างยาก เพราะถ้าเศรษฐกิจของครอบครัวไม่ดี ก็จะทำให้ครอบครัวไปไม่รอด คุณพ่อ คุณแม่จะมีความเครียดมาก จะมีผลทำให้เกิดการทะเลาะเบาะแว้ง เกิดปัญหาครอบครัวได้ง่าย นอกจากนี้ เรื่องของชุมชนที่ครอบครัวนั้นๆอาศัยอยู่ก็จะมีผลกระทบต่อการดำเนินชีวิต วิธีคิดด่านิยมต่างๆในครอบครัวด้วย โดยเฉพาะในชุมชนที่มีการใช้สารเสพติด มีคนติดยามาก คุณพ่อ คุณแม่ผู้ปกครองก็จะต้องเพิ่มความระมัดระวังมากขึ้น โอกาสที่เด็กอาจจะถูกชักจูงไปก็จะมีมากขึ้น หรือเรื่องของสังคมต่างๆก็สามารถที่จะเลือกอยู่ในชุมชนที่ดีสังคมที่ดีได้ ปัจจุบันมีการรณรงค์เรื่องของชุมชนสีขาว โรงเรียนสีขาว ตรงจุดนี้ถ้าเป็นไปได้ก็เป็นผลดีแก่ครอบครัว

4. สำหรับผู้ที่จะสร้างครอบครัวใหม่ ควรจะต้องมี.ปัจจัยใดๆ ที่สำคัญมาก
ตอบ ปัจจัยใหญ่ๆ มีอยู่ด้วยกัน 3 ปัจจัยก็คือ
1. ความพร้อมของคนสองคน เริ่มตั้งแต่ บุคลิกภาพ นิสัยใจคอ ความรักใคร่ ความมีน้ำใจและไปกันได้ของคนสองคน
2. ความเข้ากันได้ของคนทั้งสองครอบครัว ก็คือ ทั้งฝ่ายชายและฝ่ายหญิงควรจะมีลักษณะครอบครัวคล้ายคลึงกัน ผู้ใหญ่ทั้งสองฝ่ายควรจะมีโอกาสรู้จักพูดคุยกัน
3. เรื่องของเศรษฐกิจครอบครัว ถ้าเศรษฐกิจมีปัญหา การเริ่มต้นชีวิตครอบครัวจะค่อนข้างลำบาก เด็กที่เกิดขึ้นมาก็จะเจอเรื่องของความยากลำบาก ตรงนี้ก็จะมีโอกาสของการที่จะพาครอบครัวไปค่อนข้างยาก นอกจากนั้นยังมีปัจจัยอื่นๆร่วมด้วย เช่น การมีครอบครัวใหม่เพื่อหนีปัญหาเก่าที่มีอยู่ ก็ถือว่าเป็นทางออกที่ผิดและอาจทำให้มีปัญหาอื่นๆตามมาได้อีกด้วย

5.เรื่องของวุฒิภาวะมีส่วนเกี่ยวข้องในเรื่องของความพร้อมในการสร้างครอบครัวด้วยหรือไม่
ตอบ  อายุถือว่ามีความสำคัญมากซึ่งกฎหมายของประเทศไทยก็มีบัญญัติไว้ว่า การจะจดทะเบียนสมรสได้จะต้องอยู่ในวัยที่เหมาะสม ถ้าเป็นไปได้ควรจะอยู่ในวัยที่มีความพร้อม คือ บรรลุนิติภาวะ ต้องมีความเป็นผู้ใหญ่ที่สมบูรณ์ทั้งทางด้านร่างกายและจิตใจ ในวัยนี้จะมีความรู้ อาชีพ มีการหารายได้ พึ่งพาตัวเองได้ รวมทั้งมีวุฒิภาวะทางด้านอารมณ์สังคมต่างๆเพียงพอ พร้อมที่จะสร้างครอบครัวได้

6.บทบาทของการจะเป็นคุณพ่อคุณแม่ในครอบครัว
ตอบ คุณพ่อคุณแม่จะมีบทบาทสำคัญมาก ไม่ว่าจะเป็นครอบครัวเดี่ยวหรือครอบครัวขยาย คุณพ่อคุณแม่ควรจะเป็นบุคคลที่มีอำนาจสูงสุดในการบริหารจัดการในระบบครอบครัว ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของการจัดหาเงินทอง ค่าใช้จ่ายต่างๆของสมาชิกในครอบครัวรวมทั้งในด้านการเลี้ยงดู ความรัก การเอาใจใส่ ความอบอุ่น ทั้งทางด้านอารมณ์และจิตใจด้วย ตรงนี้จะมีความสำคัญ และบทบาทที่เหมาะสม เวลาที่มีอะไรเข้ามากระทบ มีปัญหาเกิดขึ้นกับสมาชิกในครอบครัว คุณพ่อคุณแม่ควรจะได้รับทราบมีกาหันหน้ามาพูดคุยปรึกษาหารือกัน ช่วยกันคิดหาวิธีแก้ไขปัญหา ควรจะเป็นทิศทางเดียวกัน ก้าวสู่จุดหมายในทางเดียวกันในขณะที่บทบาทของคุณพ่อ คุณแม่ควรจะเดินไปพร้อมๆกัน

7. คุณพ่อคุณแม่ จะมีวิธีการอบรมสั่งสอนลูกๆ อย่างไร
ตอบ
ตรงนี้ถือว่าเป็นสิ่งสำคัญ ถ้าเกิดมีการสั่งสอนเรื่องของระเบียบวินัยกฏเกณฑ์ต่างๆที่มีอยู่ในสังคมซึ่งสังคมที่ใกล้ชิดที่สุดก็คือครอบครัว ต่อมาก็คือชุมชน สิ่งแวดล้อม โรงเรียน ถ้าคุณพ่อคุณแม่ได้มีการพูดคุยสั่งสอนตั้งแต่วัยเด็กเล็กว่า สิ่งนี้ควรทำ สิ่งนี้ไม่ควรทำ เด็กๆก็จะค่อยๆเรียนรู้ไปเรื่อยๆ ไปสู่ผู้ใหญ่ที่สารารถปฏิบัติตามกฎระเบียบในสังคมได้ด้วยดี

8.ในการเลี้ยงลูกแต่ละวัยแตกต่างกันอย่างไร โดยเฉพาะในวัยรุ่น
ตอบ วัยรุ่นเป็นวัยที่มีความสำคัญมากอีกวัยหนึ่ง คุณพ่อคุณแม่หลายครอบครัว เมื่อเลี้ยงดูลูกๆในวัยเด็กเล็ก ทุกสิ่งทุกอย่างจะดูเหมือนราบรื่นดำเนินไปได้ด้วยดี แต่เมือลูกเริ่มเข้าสู่วัยรุ่นก็คิดว่าคนในครอบครัวจะต้องมีการปรับตัวใหม่ๆอีกครั้ง เนื่องจาก พัฒนาการทางด้านจิตใจของวัยรุ่นมีความเปลี่ยนแปลงไปค่อนข้างมาก เด็กวัยรุ่นตามธรรมชาติจะเป็นวัยที่ต้องการ อิสระมากขึ้นต้องการฝึกหัดทำสิ่งต่างๆด้วยตนเอง เริ่มเป็นผู้ใหญ่ สิ่งเหล่านี้คุณพ่อคุณแม่ควรจะต้องให้อิสระทีละเล็กละน้อย ในขณะเดียวกันก็คอยกำกับดูแลและทำหน้าที่เป็นที่ปรึกษา เป็นพี่เลี้ยง และเปิดโอกาสให้เด็กๆด้วย

9.ในกรณีที่อยู่กันเป็นครอบครัวใหญ่เราควรจะมีบทบาทหน้าที่ของคนในครอบครัวอย่างไร
ตอบ อาจจะไม่ถือเป็นปัญหา แต่อาจจะเป็นเรื่องกระทบกระทั่งกันสักหน่อยซึ่งถือว่าเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นได้ในชีวิตประจำวันทั่วๆไป คิดว่าทุกครอบครัวก็คงจะประสบกับเหตุการณ์เหล่านี้บ้าง แต่ปัญหาเหล่านี้จะไม่เป็นปัญหา ถ้าทุกคนในครอบครัวถ้อยทีถ้อยอาศัย แต่สิ่งที่สำคัญก็คือ ขอบเขตที่ล้อมรอบตัวเรา ควรมีขอบเขตที่เหมาะสม

10. ข้อแนะนำทางด้านสุขภาพช่วงท้ายรายการ
ตอบ สุดท้ายก็อยากให้ทุกครอบครัวเป็นครอบครัวที่อบอุ่นถ้าประสบปัญหา ควรหันหน้าเข้าหากันและร่วมกันคลี่คลายปัญหา เชื่อมั่นว่า ทุกคนทุกครอบครัวมีศักยภาพที่จะปรับเปลี่ยนและช่วยกันคลี่คลายปัญหาจนกระทั่งเกิดความสุขในครอบครัวได้สำเร็จ