เมื่อลูกน้อยต้องเข้ารับการผ่าตัด

เมื่อลูกน้อยต้องเข้ารับการผ่าตัด

รศ.พญ.สุมิตรา เชาวนโยธิน
ภาควิชาวิสัญญีวิทยา
Faculty of Medicine Siriraj Hospital
คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล

            เมื่อคุณหมอของลูกน้อยบอกคุณว่า "ลูกของคุณต้องได้รับการรักษาด้วยการผ่าตัด" เชื่อว่าพ่อแม่ทุกคนคงกังวลใจไม่น้อย แต่อย่าเพิ่งหวาดกลัวล่วงหน้าเกินไป เพราะหลังจากที่อ่านบทความต่อจากนี้ท่านอาจคลายความกังวลลงได้มากค่ะ

เริ่มเตรียมตัวลูกน้อยก่อนผ่าตัด
           โดยปกติศัลยแพทย์ (คุณหมอผ่าตัด) จะเชิญคุณพ่อคุณแม่ของผู้ป่วยมาบอกเล่าถึงสาเหตุ ความจำเป็นในการผ่าตัด วิธีผ่าตัด พร้อมนัดวันผ่าตัด โดยหากเป็นการผ่าตัดใหญ่ จะต้องพาลูกน้อยมานอนที่โรงพยาบาลอย่างน้อย 1 วันก่อนการผ่าตัด เพื่อให้แพทย์เตรียมร่างกาย และเลือดของผู้ป่วยให้พร้อมสำหรับการผ่าตัด โดยปกติจะสั่งงดอาหารก่อนผ่าตัดประมาณ 6 ชั่วโมงเพื่อไม่ให้เศษอาหารหลงเหลือในกระเพาะอาหารอันเป็นการป้องกันการขย้อนอาหารเข้าสู่ปอดและอุดกั้นทางเดินหายใจ ในช่วงเย็นของวันก่อนการผ่าตัด 1 วัน วิสัญญีแพทย์ (คุณหมอดมยา) จะเข้าไปพูดคุยสร้างความสนิทสนมคุ้นเคยกับลูกน้อยของคุณ และพูดคุยกับคุณพ่อคุณแม่เพื่อบอกถึงรายละเอียดของการรักษา วิธีดมยาสลบ และการระงับความเจ็บปวดภายหลังการผ่าตัด ซึ่งหากมีข้อสงสัยก็สามารถซักถามได้เต็มที่

ก่อนเข้าห้องผ่าตัดจะต้องทำอะไรบ้าง
           วิสัญญีแพทย์จะเป็นผู้อธิบายถึงวิธีการดมยาสลบ และวิธีระงับความเจ็บปวดของการผ่าตัดให้คุณทราบ จากนั้นก็จะเริ่มสั่งยานอนหลับให้ลูกน้อยของคุณรับประทานก่อนนอน เพื่อให้ลูกน้อยหลับปุ๋ยอย่างมีความสุขไปจนถึงห้องผ่าตัดในเช้าวันรุ่งขึ้น ในกรณีที่ต้องเข้ารับการผ่าตัดเล็ก ที่สามารถกลับบ้านได้ในวันเดียวกัน แพทย์ผู้ทำการผ่าตัดจะให้ผู้ป่วยอดอาหารก่อนประมาณ 6 ชั่วโมง และจะนัดให้คุณพาลูกน้อยมาถึงห้องผ่าตัดในเช้าของวันนั้น ส่วนบรรยากาศก็สบายใจหายห่วง เพราะที่นั่นคุณจะพบกับศัลยแพทย์ วิสัญญีแพทย์ พยาบาลวิสัญญี และพยาบาลห้องผ่าตัด ที่พร้อมให้การต้อนรับคุณและลูกน้อยอย่างอบอุ่นเป็นกันเอง ยิ่งถ้าหากลูกน้อยของคุณเป็นเด็กอารมณ์ดี ไม่งอแงก็จะได้เล่นของเล่นหลากชนิดในห้องพักรอการผ่าตัด แถมบางอย่างก็มอบให้นำกลับบ้านได้อีกด้วย นอกจากนี้ยังมีวิดีโอการ์ตูนที่กำลังเป็นที่นิยมเปิดให้ชมเพื่อความเพลิดเพลิน และผ่อนคลาย แต่ถ้าขี้แย หรือขี้กลัว ไม่คุ้นเคยกับคนแปลกหน้าก็จะได้รับยานอนหลับ เพื่อจะได้หลับปุ๋ยอย่างสบายก่อนเข้าห้องผ่าตัด

เมื่อลูกน้อยเข้าห้องผ่าตัดคุณพ่อคุณแม่จะอยู่ที่ไหน
           โดยปกติ แพทย์จะอนุญาตให้ผู้ปกครองเข้าห้องผ่าตัดพร้อมลูกน้อย โดยจะต้องเปลี่ยนชุดปราศจากเชื้อของห้องผ่าตัดเสียก่อน จากนั้นวิสัญญีแพทย์ก็จะเริ่มนำยาสลบมาใช้กับลูกน้อยของคุณ ซึ่งแบ่งเป็น 2 วิธี คือ
วิธีที่ 1 ให้สูดดมยาสลบผ่านทางหน้ากากหายใจซึ่งอาจชักชวนให้ลูกน้อยของคุณเล่นอุปกรณ์การดมยาในระหว่างที่อยู่ภายในห้องพักรอการผ่าตัด และเมื่อเข้าห้องผ่าตัดก็จะชักชวนให้เป่าลูกโป่งที่บรรจุยาสลบ โดยยาสลบจะมีกลิ่นหอมหวาน ไม่ก่อให้เกิดการระคายเคืองต่อระบบทางเดินหายใจ และก็จะทำให้ค่อย ๆ หลับอย่างมีความสุข
วิธีที่ 2
วิสัญญีแพทย์จะฉีดยาสลบเข้าหลอดเลือดดำแล้วเด็กจะหลับทันที แต่วิธีนี้จะต้องใช้กับเด็กที่ไม่กลัวการฉีดยา และพูดรู้

เมื่อลูกน้อยพร้อมผ่าตัดคุณพ่อคุณแม่จะอยู่ที่ไหน และทำอะไร
           หากลูกน้อยของคุณหลับแล้ว แพทย์จะให้คุณออกมารอข้างนอกห้องผ่าตัด แต่อย่าเพิ่งเดินไปไหนไกลนะคะ เพราะเมื่อการผ่าตัดเสร็จสิ้น ลูกน้อยของคุณก็จะย้ายไปยังห้องพักฟื้นภายหลังการผ่าตัด และทันทีที่เขาฟื้นจากยาสลบ คุณจะต้องเป็นคนแรกที่เขาเห็น ส่วนเรื่องความเจ็บปวดเมื่อฟื้นก็หายห่วง เพราะในระหว่างที่เขายังไม่ฟื้นวิสัญญีแพทย์ได้ฉีดยาชา และยาแก้ปวดที่ออกฤทธิ์ได้นานเพื่อให้ตื่นขึ้นมาอย่างมีความสุข และภายหลังที่วิสัญญีแพทย์วินิจฉัยแล้วลงความเห็นว่าอยู่ในภาวะปลอดภัย ก็จะย้ายไปยังหอพักผู้ป่วย ในกรณีที่อนุญาตให้กลับบ้าน ศัลยแพทย์แพทย์ผู้ทำการผ่าตัดจะเป็นผู้สั่งยาให้ไปรับประทานที่บ้าน ซึ่งมักจะประกอบด้วยยาปฏิชีวนะ เพื่อลดการติดเชื้อของแผลผ่าตัด รวมถึงยาแก้ปวด โดยไม่ลืมที่จะให้คำแนะนำเกี่ยวกับการปฏิบัติตัวของลูกน้อยในระหว่างพักฟื้นให้คุณทราบ
           ศัลยแพทย์ วิสัญญีแพทย์ และพยาบาลทุกท่านของ รพ.ศิริราช ต่างตระหนักถึงความห่วงใยของคุณที่มีต่อลูกน้อย และความกลัว ความเครียดที่อาจเกิดขึ้นกับเด็กที่จะต้องเข้ารับการผ่าตัด จึงพยายามทุกวิถีทางที่จะลดความกังวลเหล่านี้โดยเปิดโอกาสให้คุณพ่อคุณแม่มีส่วนร่วมกับแพทย์ในการรักษาเกือบทุกขั้นตอน ทั้งนี้เพื่อสร้างขวัญและกำลังใจที่ดีแก่หนู ๆ เหล่านี้ค่ะ