“ไขข้อข้องใจกล่องเสียงอักเสบ”

“ไขข้อข้องใจกล่องเสียงอักเสบ”

 ผศ.พญ.ฉันทิชา  โชติกวณิชย์

ภาควิชาโสต นาสิก ลาริงซ์วิทยา
Faculty of Medicine Siriraj Hospital
คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล

หลายหลายคนสงสัยว่า ถ้ามีอาการเจ็บคอ เสียงแหบ บางเวลาพูดไม่มีเสียง ใช่อาการของโรคกล่องเสียงอักเสบหรือไม่ มารู้จักกับโรคนี้กัน

โรคกล่องเสียงอักเสบ ส่วนใหญ่เกิดจากการติดเชื้อไวรัส ซึ่งเกิดร่วมกับไข้หวัด คออักเสบ หลอดลมอักเสบ หรืออาจเกิดจากการระคายเคืองจากการสูบบุหรี่ ดื่มแอลกอฮอล์ การใช้เสียงมาก ทำให้เนื้อเยื่อกล่องเสียงที่ รวมถึงสายเสียงเกิดการอักเสบเสียงหาย และมีอาการบวมแดง ส่งผลให้การทำงานของเนื้อเยื่อต่าง ๆ โดยเฉพาะสายเสียงทำงานไม่ได้เต็มที่  เจ็บ เสียงแหบ และรู้สึกเจ็บเวลากลืน 

อาการโดยทั่วไป ได้แก่ ระคายเคืองในคอ เจ็บคอ เสียงแหบ หรือพูดไม่มีเสียง อาจมีอาการไอหรือเสมหะร่วมด้วย กลืนลำบาก หายใจติดขัด ซึ่งสามารถแบ่งออกเป็น 2 ชนิด คือ
            1. กล่องเสียงอักเสบแบบเฉียบพลัน พบบ่อยกว่าแบบเรื้อรัง มักมีอาการเสียงแหบ เจ็บคอ

รู้สึกกระตุ้นแห้งในลำคอ ไอแห้ง มักมีอาการไม่เกิน 3 สัปดาห์
            2. กล่องเสียงอักเสบแบบเรื้อรังจะมีเสียงแหบเป็นระยะเวลานาน เค้นเสียงเวลาพูดรู้สึกเมื่อยที่คอ และเหนื่อยง่ายเวลาพูด หากตรวจดูกล่องเสียงจะพบว่า สายเสียงบวมหนา ทั่ว ๆ ไป สีไม่แดง สายเสียงมีขนาดโตขึ้น เมื่อตรวจสายเสียง โดยเครื่องตรวจการสั่นของสายเสียง จะเห็นชัดเจนว่า เยื่อบุสายเสียงหนามาก สายเสียงสั่นผิดปกติ ไม่เป็นไปตามแบบแผน ส่วนใหญ่มักมีอาการนานเกิน 3 สัปดาห์ มักเป็น ๆ หาย ๆ

ในการวินิจฉัย แพทย์จะวินิจฉัยจากอาการแสดงและซักประวัติผู้ป่วย หรือสงสัยมีสาเหตุอื่น ก็อาจตรวจพิเศษเพิ่มเติม เช่น การใช้กล้องส่องตรวจกล่องเสียง หลังจากนั้น จะทำการรักษาตามสาเหตุที่พบ หากเกิดจากเชื้อไวรัส จะให้ยาบรรเทาตามอาการ  หากเกิดจากแบคทีเรียก็จะให้ยาปฏิชีวนะ ในรายที่เกิดการระคายเคืองก็แนะนำให้ผู้ป่วยหลีกเลี่ยงสารระคายเคือง หากเกิดจากโรคกรดไหลย้อนก็ให้ยาลดกรด และในบางรายที่เกิดภาวะแทรกซ้อน อาจทำให้เกิดติ่งเนื้อหรือปุ่มเนื้อของสายเสียงต้องรักษาด้วยการผ่าตัด

            สำหรับผู้ป่วยที่เป็นโรคกล่องเสียงอักเสบ ให้พักการใช้เสียงจนกว่าอาการจะทุเลา  ดื่มน้ำอุ่นมาก ๆ งดน้ำเย็น และใช้ยาบรรเทาตามอาการ เช่น ลดไข้ แก้ไอ พักผ่อนให้เพียงพอ หลีกเลี่ยงสิ่งระคายเคือง และหากมีเสมหะข้นเหลือง เขียว หรือมีเลือดปน กลืนลำบาก หายใจลำบาก มีไข้เกิน 1 สัปดาห์ และมีเสียงแหบนานเกิน 3 สัปดาห์ให้รีบพบแพทย์