ชีวสารสนเทศ คืออะไร?

ความหมายของชีวสารสนเทศ
  ชีวสารสนเทศ (bioinformatics) เป็นสาขาที่เกิดขึ้นจากการประยุกต์ใช้คอมพิวเตอร์ทางชีววิทยาการแพทย์ โดยเน้นปัญหาการเก็บ, รวบรวม, และวิเคราะห์ข้อมูลรหัสพันธุ์กรรม. การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศร่วมกับวิทยาศาสตร์การคำนวณ (computational science) ช่วยให้การทำงานและวิจัยด้านนี้เป็นไปอย่างก้าวหน้าและมีประสิทธิภาพ. ตัวอย่างงานชีวสารสนเทศ ได้แก่ โครงการถอดรหัสพันธุกรรมมนุษย์ (Human Genome Project), การถอดรหัสพันธุกรรมเชื้อโรคหรือพืชที่สำคัญ, และการผลิตยาใหม่ เป็นต้น.
  ชีวสารสนเทศได้รับการกล่าวถึงว่าจะมีความสำคัญอย่างมากในศตวรรษที่ 21 นี้. บุคลากรด้านชีวสารสนเทศมีความจำเป็นอย่างมาก. มีการเห็นความสำคัญในการจัดให้ชีวสารสนเทศเป็นศาสตร์เฉพาะทางและจัดให้มีการสอนเป็นหลักสูตรขึ้น. ในปัจจุบันการพัฒนาบุคลากรด้านนี้สามารถกระทำได้ โดยการสอนความรู้ด้านคอมพิวเตอร์และวิทยาศาสตร์การคำนวณแก่บุคลากรด้านชีววิทยาการแพทย์ เช่น นักอณูชีววิทยา, นักเคมี, แพทย์, เภสัชกร, และนักวิทยาศาสตร์แขนงต่างๆ. ในทางกลับกัน เมื่อนักวิทยาศาสตร์คอมพิวเตอร์และนักคอมพิวเตอร์ได้รับการถ่ายทอดความรู้ด้านชีววิทยาการแพทย์ให้ ก็สามารถเป็นบุคลากรด้านชีวสารสนเทศได้อย่างดี. สรุปได้สั้นๆคือพัฒนาบุคลากรให้มีความรู้ในศาสตร์ทั้งสองด้าน ซึ่งคล้ายกับการสอนให้นักคอมพิวเตอร์มีความรู้ความเข้าใจในระบบธุรกิจ เพื่อมาพัฒนาระบบสารสนเทศเพื่อการบริหารจัดการ (Management Information System) ที่ดีได้. ต่างกันเพียงแค่ว่าสารสนเทศเป็นสารสนเทศด้านชีววิทยาการแพทย์และวิธีการทำงานก็มีความจำเพาะเป็นอย่างมาก.
  งานหลักของชีวสารสนเทศคือการสืบค้นข้อมูลในฐานข้อมูลชีววิทยา (biological database) ที่บรรจุข้อมูลบรรณนุกรม, การเรียงสายของโปรตีน (protein sequence), โครงสร้างโปรตีน (protein structure), หน้าที่โปรตีน (protein function), หมวดโปรตีน (pattern/family), และรหัสพันธุกรรม (necleotide sequence) เป็นต้น. ในการสืบค้นข้อมูลนี้มีความหลากหลายอย่างมากในวิธีการและซอฟต์แวร์ที่ใช้. อินเตอร์เน็ต (Internet) และเวิลด์วายเวป์ (World Wide Web) มีอิทธิพลอย่างมากต่อรูปแบบของการทำงานและการใช้งานซอฟต์แวร์เหล่านี้. ผู้ทำวิจัยชีวสารสนเทศสามารถมีแค่เพียงเครื่องคอมพิวเตอร์ที่ต่ออยู่กับอินเตอร์เน็ตเป็นเครื่องมือเท่านั้น.

ทรัพยากรสารสนเทศ

Cell Biology Resources

Bioinformatics Center

Bioinformatics Tutorial & Course Bioinformatics Links
แก้ไขปรับปรุงเมื่อ 6 พฤศจิกายน 2546